Daniel Suelo (Photograph by Mark Heithoff)
Daniel Suelo ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ေခတ္သစ္ဂူေအာင္း လူသားပဲ။ ေတာက်ဳိအံုၾကားက ေက်ာက္ဂူေလးကို အိမ္လုပ္ၿပီးေနသတဲ့။ ေငြဆုိလို႔ ျခဴးတျပားမွ မရွိဘူး။ ေငြမရွိတဲ့ ဘ၀မွာ စိတ္ေအးခ်မ္းသာေနႏုိင္ဖုိ႔ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းက ေငြမရွိတဲ့ အရပ္မွာ ေငြဆိုတဲ့ အရာနဲ႔ ကင္းေအာင္းေနတာပဲလို႔ Suelo က ယူဆတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ကိုးႏွစ္တုန္းက၊ အတိအက် ေျပာရရင္ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဆာင္းဦးေပါက္မွာ သူပိုင္ဆုိင္သမွ် ေငြေၾကးဓနအားလံုးကို စြန္႔လႊတ္ၿပီး Suelo တေယာက္ ဒီေနရာကို ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ေငြကိုင္သံုးတဲ့ အေလ့အထကိုလည္း မူးယစ္ေဆးတခုလို သေဘာထားၿပီး တိကနဲေနေအာင္ ျဖတ္ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ Suelo က ေျပာပါတယ္။
ဒီေန႔ေခတ္ သူလိုကုိယ္လုိ American လူမ်ဳိးေတြ အားလံုးနီးပါး ေႂကြးလည္ပင္းခုိက္ၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္မွာေတာ့ Suelo တု႔ိ ဘ၀က အေတာ္ေအးခ်မ္းတယ္။ ကမၻာ့စီးပြါးေရး ပ်က္ကပ္က သူနဲ႔ ဘာမွမဆုိင္သလုိပဲ။
ေရတံခြန္ စိမ့္စမ္းေတြနဲ႔ ေတာေတာင္ လွ်ိဳေျမႇာင္ေတြၾကားက Suelo ရဲ႕ ေနရာကို ေရာက္ဖုိ႔ အနီးဆံုး Utah ျပည္နယ္၊ Moab ဆုိတဲ့ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးကေန တနာရီနီးပါး ေျခက်င္သြားရတယ္။ ေဒသခံေတြက သူ႔ကို ဂမၻီရပုဂၢဳိလ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ စိတ္႐ူးေပါက္ေနတဲ့ လူတေယာက္လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ Suelo ကေတာ့ ဒီႏွစ္ခုလံုး ျဖစ္မယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ႏုိင္တာပဲလို႔ ၀န္ခံတယ္။ လက္ရိွ Moab Public Library က တာ၀န္ယူၿပီး ထိန္းသိမ္းေပးထားတဲ့ သူ႔ရဲ႕ Blog မွာ အခုလို Suelo က အခုလို ေရးထားတယ္။ “ကၽြန္ေတာ့္မွာ ေငြရွိတုိင္း တခုခု လုိေနသလိုပဲ။ တကယ္ေတာ့ ေငြေၾကးဆိုတာ လုိအင္ဆႏၵကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ ေငြေၾကးဆုိတာ အတိတ္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ ေႂကြးေဟာင္းေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ အနာဂတ္မွာ ထပ္ယူမယ္ ေႂကြးသစ္ေတြကို ကုိယ္စားျပဳတယ္။ လက္ရွိပစၥဳပၸန္အတြက္ေတာ့ အတုအေယာင္ပဲ”တဲ့။
ေႏြဦးေပါက္လို႔ ေနသာတဲ့တေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ္ သူ႔ွဆီေရာက္သြားတယ္။ ေက်ာက္စြယ္၊ ေက်ာက္စြန္းေတြကေန တြယ္တက္ၿပီးမွ Suelo ရဲ႕ အိမ္ေဂဟာ၊ ေက်ာက္ဂူေလး အ၀ကို ေရာက္တယ္။ အၿပံဳးသေကၤတနဲ႔ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ စာတုိေလးတခုက အသင့္ေစာင့္ေနတယ္။ “မိတ္ေဆြ၊ ဒီေနရာမွာ ေတြ႕သမွ် အားလံုးကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သံုးႏုိင္တယ္။ စားႏုိင္တယ္။ (ဒီမွာရိွတာ ဘာတခုမွ က်ဳပ္မပိုင္ဘူး)”ဆုိပဲ။ ေက်ာက္ဂူေလးက သိပ္မက်ယ္လွဘူး။ Amtrak ရထားေပၚက သန္႔စင္ခန္းေလးတခုစာပဲ ရွိမယ္။ မ်က္ႏွာက်က္ေပၚကေန အုိးေတြခြက္ေတြ တုိးလိုးတြဲေလာင္း ဆြဲခ်ိတ္စရာ ေနရာေတာ့ရွိတယ္။ မီးဖုိေလးတလံုးရယ္၊ ပဲေစ့နဲ႔ ဆန္နည္းနည္း ထည့္ထားတဲ့ ပံုးေလးတလံုးကို ေတြ႕တယ္။ ေစာင္ေတြကလည္း အထပ္လိုက္ ဖုန္ေတြထူလို႔ပဲ။
ညေရာက္လို႔ ၾကယ္ေတြေတာင္ စံုစျပဳမွ Suelo ဆုိတဲ့ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ျပန္ေရာက္လာတယ္။ ဆံပင္ဘုတ္သုိက္နဲ႔ လက္ေတြက ေပေရလုိ႔ပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ကို သြားအၿဖဲသားနဲ႔ ႏႈတ္ဆက္တယ္။ ထံုးစံအတုိင္း ၿမိဳ႕တက္ၿပီး ဟုိ၀င္ဒီထြက္နဲ႔ လူေတြ အသံုးမတည့္လို႔ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို သြားေကာက္ၿပီး ျပန္လာတာပါ။ လက္ထဲမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္တလံုးအျပည့္ ဖေယာင္တုိင္၊ ငါးေသတၱာဗူးနဲ႔ အ၀တ္စေတြ ပါလာတယ္။ “ခင္ဗ်ားက ေရာက္ေအာင္ေတာ့ လာသားပဲ”လို႔ သူက စေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ၿမိဳ႕ေပၚ စူပါမားကက္က ၀ယ္လာတဲ့ ပန္းသီးတအိတ္နဲ႔ ခ်ိစ္တတံုး လက္ေဆာင္ေပးလုိက္တယ္။ ၾကာရွည္မခံပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏွစ္ေယာက္အတြက္ ညစာျဖစ္သြားတယ္။
Suelo က ကၽြန္ေတာ္အတြက္ ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းေပးတယ္။ ၿပီးမွ ညစာအတြက္ မီးဖုိတယ္။ ခရစ္စမတ္ ကြတ္ကီးထည့္တဲ့ သံပံုးကို ဟင္းအုိးလုပ္ထားပံုက ရယ္ခ်င္စရာပဲ။ ေက်ာက္ဂူေလးထဲ မီးခုိးေတြ အူထြက္လာၿပီး၊ ေနာက္ပုိင္း မီးအရွိန္နဲ႔ အေတာ္ေႏြးသြားတယ္။ ညစာလည္း စားၿပီးၿပီ။ Suelo ကေတာ့ အိပ္ယာ၀င္ Bible စာအုပ္ေလးဖတ္လို႔ သူ႔ဘ၀သူ ေက်နပ္ေနပံုပဲ။
x x x
တကယ္ေတာ့ Suelo ဟာ ယဥ္ေက်းမႈမထြန္းကားတဲ့ ေတာက်ဳိအံုၾကားထဲ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့သူ မဟုတ္ဘူး။ ဘြဲ႔ရပညာတတ္တေယာက္ပါ။ Colorado တကၠသိုလ္ကေန ေက်ာင္းၿပီးတယ္။ ငယ္ငယ္က ဆရာ၀န္ သိပ္ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ဒီေတာ့ Colorado က ေဆး႐ံုတခုမွာ လက္ေထာက္ဓါတ္ခြဲခန္း ပညာရွင္ အျဖစ္နဲ႔ အလုပ္၀င္တယ္။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ေရာက္မွ Peace Corps အဖြဲ႕ထဲ ၀င္တယ္။ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ Andes ေတာင္တန္းေပၚက တုိင္းရင္းသား ႐ြာေလးတ႐ြာမွာ တာ၀န္က်တယ္။ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ လူေနမႈဘ၀ကို ျမႇင္တင္ေပးဖုိ႔ Suelo က တာ၀န္ယူရတယ္။ ေခတ္မွီေဆးပညာနဲ႔ သူကိုယ္တုိင္ ကေလးသံုးေယာက္ေတာင္ ေမြးေပးဖူးတဲ့ အေၾကာင္းေျပာၿပီး Suelo က ဂုဏ္ယူပါေသးတယ္။
ရလဒ္က ဒီ႐ြာနီးစပ္ခ်ဳပ္မွာ ဆယ္စုႏွစ္တခုအတြင္း လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္လာတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ပ်ဳိးခင္းထဲက အာလူး၊ ပဲနဲ႔ ေျပာင္းစတာေတြကို ၿမိဳ႕တက္ေရာင္းၿပီး အေတာ္ေလး စုစုုေဆာင္းေဆာင္း ရွိလာတယ္။ ျပႆနာက သူတုိ႔ဘ၀အတြက္ အသံုးမလိုတဲ့ ပစၥည္းပစၥယေပါင္းစံုကို ၀ယ္သံုးမိရာကေန အစစအရာရာ ယို႔ယြင္းလာတယ္လို႔ Suelo က ေျပာျပတယ္။ အေရာင္ခၽြတ္ထားတဲ့ ပဲေစ့၊ သၾကား၊ ေဆာ္ဒါနဲ႔ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ေတြ။ ေနာက္ဆံုး TV ေတြပါ၀ယ္ၿပီး အေပ်ာ္အပါးမက္လာၾကတယ္။ ေငြမ်ားမ်ား သံုးႏုိင္သလို သူတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးေတြလည္း သိသိသာသာ ခ်ဳိ႕ယြင္းလာတဲ့အေၾကာင္း စစ္တမ္းေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕ ျပႏုိင္တယ္ဆုိပဲ။ “ကဲ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေငြေၾကးက လူေတြရဲ႕ဘ၀ကို ျမႇင့္တင္ေပးသတဲ့လား”လို႔ Suelo က သူ႔အျမင္ကို ေျပာတယ္။
ဒီအေတြ႕အႀကံဳေၾကာင့္ Suelo ရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆနဲ႔ ဘ၀ဒႆနေတြ ေျပာင္းသြားတယ္။ ေနာက္ဆံုး အခု Moab ၿမိဳ႕က အမ်ဳိးသမီး ဒုကသည္စခန္းကို ေရာက္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြေၾကး၊ ရာထူး၊ အေဆာင္အေယာင္္ေတြနဲ႔ လဲၿပီး လူေတြကို ကူညီတယ္လို႔ ေျပာရတာ သူ႔အတြက္ စိတ္မသန္႔စရာ ျဖစ္လာတယ္။ Suelo က Christian ဘာသာ၀င္တေယာက္ပါ။ Jesus ရဲ႕ ေနာက္လိုက္ေကာင္းျဖစ္ဖုိ႔ ၿခိဳးၿခံေခၽြတာရမယ္။ Sermon on the Mount ထဲက အဆံုးအမအတုိင္း “ပိုင္ဆုိင္မႈေတြကုိ စြန္႔၊ ေႂကြးေဟာင္း ေႂကြးသစ္ေတြနဲ႔ ကင္းေအာင္ေနရမယ္”လုိ႔ Suelo က ယံုၾကည္တယ္။
၁၉၉၉ ခုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ Thai က ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတေက်ာင္းမွာ အခ်ိန္ယူၿပီး သြားေလ့လာတယ္။ India ကို ကူးၿပီး ဆာဒူးႀကီးေတြၾကားထဲ တပည့္ခံလိုက္ေသးတယ္။ India ႏုိင္ငံရဲ႕ လမ္းေတြနဲ႔ ေတာက်ဳိအံုၾကား ေျခသလံုးအိမ္တုိင္ ေလွ်ာက္သြားၿပီး အမွန္တရားကို ရွာေနတဲ့ ဆာဒူးေတြကို အားက်တယ္္။ “ဒါေပမဲ့ India မွာ ဆာဒူးလုပ္လို႔ ဘာထူးမွာလဲ။ ကမၻာေပၚမွာ ႐ုပ္၀တၳဳနဲ႔ ေငြေၾကးအရ အႂကြယ္၀ဆံုး America ကို ျပန္ေရာက္ရင္ ဆာဒူးတေယာက္လို ေနႏုိင္ပါဦးမလားလို႔ ကိုယ့္ကိုကုိယ္ စမ္းၾကည့္ခ်င္တယ္”လို႔ Suelo က သူ႔ျပည္ေတာ္ျပန္ ဇာတ္လမ္းကို ေျပာတယ္။
x x x
Suelo ရဲ႕ ေက်ာက္ဂူေလးက လူႏွစ္ေယာက္မဆန္႔ဘူး။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က အျပင္ထြက္ၿပီး ေပတရာေက်ာ္ျမင့္တဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ အစြန္းမွာ အိပ္ရတယ္။ ညဖက္ ေခ်ာင္းစပ္မွာ ေရေသာက္ဆင္းတဲ့ ျခေသ့ၤေတြရဲ႕ ဟိန္းသံကို ၾကားတယ္။ ေအာက္က ၀ါခင္းထဲ ယုန္လိုက္ေနတဲ့ ေတာေၾကာင္ေတြကို ေတြ႕တယ္။ Suelo အတြက္ အဆုိးဆံုး၀ါးဆံုး အေတြ႕အႀကံဳအေနနဲ႔ ရွဥ့္တေကာင္က သူ႔မ်က္ႏွာေပၚခြၿပီး ေသးပန္းဖူးသတဲ့။ တခါတေလ ႂကြက္ေတြက သူ႔ကိုယ္ေပၚ ျဖတ္ေျပးတယ္။ ၾကမ္းပိုးကလည္း ရွိေသးတယ္ဆုိပဲ။ “ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ။ ဒီဂူထဲ သူတုိ႔လည္း ေနခြင့္ရွိတာပဲ”လုိ႔ Suelo က ေျပာလုိက္ေသးတယ္။
ေငြဆုိလို႔ ျခဴးတျပားမွ မရွိတဲ့ ဘ၀တခုမွာ ရွင္သန္ဖုိ႔ အေတာ္ခက္ခဲမယ့္အေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က သတိေပးပါေသးတယ္္။ သမုဒၵရာ၀မ္းတထြာကိစၥကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ Suelo ကေတာ့ ထမင္းတနပ္ေတာင္ မငတ္ဖူးဘူးဆုိပဲ။ (ၿမိဳ႕ေပၚက လူေတြက သူ႔ဆုိ ေကၽြးခ်င္ေမြးခ်င္တာလည္း ပါလိမ့္မယ္။) ေသလုေမ်ာပါး ဖ်ားနာရင္ေရာ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ တခါေတာ့ ႀကံဳဖူးတယ္တဲ့။ မစားေကာင္းတဲ့ အသီးေတြ စားမိရာကေန ဗုိက္ေအာင့္ၿပီး ေအာ့အန္တယ္။ ေသလုေမ်ာပါးပဲ။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေသၿပီထင္လို႔ ေသတမ္းစာေတာင္ ေရးဖူးတယ္ဆုိပဲ။ ဒါေပမဲ့ မေသေကာင္းမေပ်ာက္ေကာင္း ထူထူေထာင္ေထာင္ ျပန္ျဖစ္လာတယ္။
New York ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ တလကို $2,400 ေပးၿပီး အခန္းငွားေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အေၾကာင္းကို ေျပာေတာ့ သူ႔ေခါင္းကို တြင္တြင္ရမ္းတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကို ဂ႐ုဏာသက္တဲ့ မ်က္လံုးေတြနဲ႔ ၾကည့္တယ္။ သူ႔အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးေရး၊ မဂၢဇင္းထဲထည့္ၿပီး ပိုက္ဆံရွာမယ့္အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေျပာမထြက္ဘူး။ သူေျပာသလို လူေတြရဲ႕ရမၼက္ဆႏၵကို ႏိႈးဆြေပးတဲ့ ေၾကာ္ျငာခေတြေပၚ ရပ္တည္ၿပီး အသက္ဆက္ရတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မဂၢဇင္းေလာကအေၾကာင္း ေတြးမိေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အတြက္ သူ႔လို ေက်ာက္ဂူေလးတလံုးကို အိမ္လုပ္ၿပီး ေနႏုိင္စားႏုိင္ဖုိ႔ ေ၀းပါေသးတယ္။ နီယြန္မီးေရာင္ထိန္တဲ့ ၿမိဳ႕ျပမွာပဲ ေပ်ာ္တယ္။
Suelo အသက္ (၄၈) ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ အုိမင္းမစြမ္းေန႔ေတြအတြက္ ပင္စင္ေထာက္ပံ့ေၾကးေတြ၊ အသက္အာမခံေတြ မရွိတာလည္း ေသခ်ာတယ္။ “ဒီလွ်ိဳေျမႇာင္ႀကီးထဲ ကၽြန္ေတာ္ေသသြားလို႔လည္း ၀မ္းနည္းစရာမလိုဘူး။ ေဆး႐ံုနံရံေတြၾကားထဲ အာမခံေၾကးေတြတေပြ႕တပုိက္နဲ႔ ေသလည္း ဘာထူးမွာတုန္း။ သဘာ၀တရားရဲ႕ ေ႐ြးခ်ယ္မႈကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အားလံုး မလြန္ဆန္ႏုိင္ဘူး။ တေန႔ေတာ့ ထြက္သြားရမွာပဲ”လို႔ Suelo က သူ႔ဒႆနကို ေျပာေျပေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ Suelo ရဲ႕ စကားေတြကို အျပည့္အ၀ နားလည္ဖုိ႔ ဥာဏ္မမွီေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၿခိဳးၿခံမႈေပၚအရင္းခံတဲ့ သူ႔ဘ၀က ႐ုိိးရွင္းတယ္။ မြန္းက်ပ္ေနတဲ့ ဘ၀ေတြထဲက ကိုယ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး Suelo ကို ေလးစားမိတာေတာ့ အမွန္ပဲ။
(MenStyle မဂၢဇင္းမွာ Christopher Ketcham ေရးတဲ့ Could You Survive Without Money? ေဆာင္းပါးကို တတ္သေလာက္မွတ္သေလာက္နဲ႔ ဘာသာျပန္ပါတယ္။)
