ပုိက္ဆံပိုစတာ

“ဇင္ဘာေဘြ”တဲ့။ သိတဲ့ အတုိင္းပဲ။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ဘယ္သူမွ မယွဥ္ႏုိင္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဒီျပႆနာေတြက အားလံုးသိတဲ့အတုိင္းပဲ သမၼတ“မူဂါဘီ”လက္ထက္မွာ ေပၚခဲ့တာတာပါ။ ဇင္ဘာေဘြႏုိင္ငံသား ဘီလီယံနာေတြအဖုိ႔ ကိုယ့္ရပ္ကြက္ ကုိယ္ေတာင္ ေပါင္မုန္႔တလံုးစီ ေလာက္ငေအာင္ မေကၽြးႏုိင္တဲ့ ဘ၀ကို ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ အတုိက္အခံေတြက ေငြစကၠဴေတြကို တစစီဆက္၊ ပိုစတာလိုျဖစ္ေအာင္လုပ္ၿပီး သေရာ္ပါသတဲ့။

ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ရထားလမ္း

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ Qinghai ျပည္နယ္ Xining ၿမဳိ႕ကေန Tibet ကုန္းျပင္ျမင့္ကို ျဖတ္ၿပီး ၿမဳိ႕ေတာ္ Lhasa အထိ သြားတဲ့ ရထားလမ္းကေတာ့ အံ့မခန္းပဲ။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဂ်ဴလုိင္လမွာ စတင္ဖြင့္လွစ္တဲ့ ဒီရထားလမ္းကို “ေကာင္းကင္ဘံုနားက ရထားလမ္း”လို႔ေတာင္ တင္စားၾကတယ္။ Tanggula ေတာင္ၾကားကို ျဖတ္တဲ့ ရထားလမ္းပုိင္းက ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ အထက္ (၅၀၇၂)မီတာ အျမင့္မွာ ရွိလို႔ “ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ရထားလမ္း”အေနနဲ႔ စံခ်ိန္တင္ထားႏုိင္လုိ႔ပါ။ အရွည္ ကီလိုမီတာ (၁၉၅၆) ရွိတဲ့ ဒီရထားလမ္းမွာ ဘူတာ႐ံုေပါင္း (၄၅)ခု ရွိပါတယ္။ ဘူတာ႐ံု တ၀က္ေက်ာ္ေက်ာ္မွာ ၀န္ထမ္းမထားပါဘူး။ ေခတ္မွီ လူမဲ့နည္းပညာေတြနဲ႔ပဲ Xining ၿမဳိ႕ကေန လွမ္းၿပီး ကြပ္ကဲပါတယ္။

Golmod နဲ႔ Lhasa ၾကား ခရီးစဥ္ေတာက္ေလွ်ာက္မွာ ေရခဲေနတဲ့ ႐ႊံ႕အိုင္ေတြေပၚကေန ျဖတ္ရလို႔ အေတာ္ေလးအႏၲရာယ္မ်ားပါတယ္။ ရာသီဥတုမေ႐ြး ရထားျဖတ္တဲ့အခ်ိန္၊ ႐ႊံ႕သားတ၀က္ ေျမျပင္ကို ေအးခဲမာေက်ာေနေစဖုိ႔ု ရထားလမ္းေအာက္မွာ အေအးပိုက္ေတြ ခ်ထားရတယ္။ ေလထုကလည္း ပါးလြန္းလို႔ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ရထားတြဲေတြထဲ ေအာက္စီဂ်င္လႊတ္ေပးရတဲ့ အထိပဲ။ ေနနဲ႔ပါ နီးလို႔ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္က အကာအကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ျပဴတင္းမွန္ေတြ တပ္ထားရတယ္။

ဒီေကာင္းကင္ရထားလမ္းကို ျမည္းစမ္းဖုိ႔ ခရီးစရိတ္ကလည္း အေတာ္ႀကီးပါတယ္။ Beijing ကေန Lhasa ကုိ ေရာက္ဖုိ႔ ယြမ္ (၄၀၀)နီးပါးကုန္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနစဥ္ လူ (၉၀၀)အထိ ပုိ႔ေပးႏုိင္တဲ့ ရထားသံုးစင္း အစုန္အဆန္ရွိတယ္။ ရထားကို ေႏွးေႏွးေမာင္းရလို႔ ခရီးစဥ္အစအဆံုး (၄၈)နာရီ အခ်ိန္ယူပါတယ္။ ရထားလမ္းကို စဖြင့္ၿပီး သိပ္မၾကာဘူး။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လမွာ Hong Kong က အဖုိးအုိတဦး ႏွလံုးေရာဂါ ထေဖါက္ၿပီး ေသလို႔ မွတ္တမ္း ၀င္သြားျပန္တယ္။

ရထားလမ္းဖြင့္ပြဲတုန္းက တ႐ုတ္သမၼတ Hu Jintao က ဒီလုိေျပာၿပီး ဂုဏ္ယူခဲ့ေသးတယ္။ “ဒီ စီမံကိန္း အထေျမာက္ေအာင္ျမင္တာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ တခုတည္းအတြက္ မဟုတ္ဘူး။ ကမၻာ့မီးရထားသမုိင္းေၾကာင္း တခုလံုးအတြက္ပါ ဂုဏ္ယူစရာ”တဲ့။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရအတြက္ေတာ့ ဒီရထားလမ္းဟာ တိဗက္ကုန္းျပင္ျမင့္ကို အာဏာစက္ျဖန္႔က်က္ဖုိ႔ အဓိကက်တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္ပါတယ္။ တိဗက္ကုန္းျပင္ျမင့္ ေဒသရဲ႕ သဘာ၀ရင္းျမစ္ေတြ ဆံုး႐ႈံးမယ့္ အႏၲရာယ္ကို ေတြးပူေနသူေတြလည္း အေတာ္မ်ားတယ္။ ဒါတင္မကဘူး။ ထိဆက္ေနတဲ့ ျပည္နယ္ေတြကေန အျခားလူမ်ဳိးစု ကၽြမ္းက်င္လုပ္သားေတြ လွိမ့္၀င္လာၿပီး ေဒသခံေတြအတြက္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။

တ႐ုတ္အစုိးရပုိင္း တာ၀န္ရွိသူေတြကေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ခုခံေျပာပါတယ္။ “ရထားလမ္းရွိမွ ဒီေဒသက လူေတြအတြက္ သြားေရးလာေရး အဆင္ေျပမယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ သိတဲ့အတုိင္းပဲ။ ဒီေခတ္ႀကီးထဲ ဘယ္ယဥ္ေက်းမႈမွ တံခါးပိတ္ထားတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္တခုမွာ တုိးတက္မလာႏုိင္ဘူး။”လို႔ ရထားအရာရွိ Zhu က ေျပာသြားေလရဲ႕။

စီးၾကဦးမလား Bugatti

Bugatti လုိ႔ ၾကားလုိက္တာနဲ႔ ကား၀ါသနာရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကတယ္။ Bugatti ဆုိတာ လက္ရွိကမၻာ့ထိပ္တန္း ေစ်းအႀကီးဆံုး ၿပိဳင္ကားေတြထုတ္တဲ့ ကုမၼဏီနာမည္ပါ။ ဒီကုမၼဏီက ေနာက္ဆံုးထုတ္တဲ့ Veyron 16.4 ဆုိတဲ့ၿပိဳင္ကားကေတာ့ ကားေလာကရဲ႕ တုိးတက္မႈသမိုင္းေၾကာင္းမွာ မွတ္တုိင္တခု ျဖစ္က်န္ခဲ့မယ္လို႔ေတာင္ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက မွတ္ခ်က္ေပးၾကတယ္။

ဒီ Bugatti ကားရဲ႕ အျပင္ဒီဇုိင္းက ႐ုတ္တရက္ထေျပးေတာ့မယ့္ ႏြား႐ုိင္းတေကာင္နဲ႔ သ႑န္တူပါတယ္။ ဒ႐ုိင္ဘာထုိင္ခံုရဲ႕ေနာက္ ကားအလည္တည့္တည့္မွာ(၁၆)လံုးထိုး W16-8.0 Litre အင္ဂ်င္ႀကီး ရွိတယ္။ ဆလင္ဒါ(၁၆)လုံးကို၊ (၄)လံုးစီတတန္း၊ V ပံုစံႏွစ္ခုကုိ ကပ္ရက္ယွဥ္ထားလို႔ Double V-Type အင္ဂ်င္လို႔လည္း ေခၚၾကတယ္။ အင္ဂ်င္ပါ၀ါကလည္း အံ့မခန္းပဲ။ လီဗာကိုသာ အသာဖိနင္းလိုက္တဲ့။ တနာရီ (၆၂)မိုင္ႏႈံးကို (၂.၅)စကၠန္႔အတြင္း ေရာက္သြားမယ္ဆုိပဲ။ ကားရဲ႕ေထာင့္စြန္းေလးဘက္ကို ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ ဒီဇုိင္းထုတ္ထားလို႔ အခ်ဳိးအေကြ႕ေတြမွာလည္း တိမ္းေစာင္းၿပီး ေမွာက္သြားမွာ မပူရဘူးလို႔ ေျပာတာပဲ။

ဒါေပမယ့္ အျမန္ဆံုးနဲ႔ တဆံုးနင္းမယ္ဆုိရင္ေတာ့ (Mechanic အေခၚ Full Throttle Position မွာ) တနာရီ ကီလိုမီတာ (၄၀၀)၊ မိုင္နဲ႔တြက္ရင္ (၂၅၀) အထိ ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။ အသက္ကို ဥာဏ္ေစာင့္ေပါ့။ Cars And Drivers မဂၢဇင္းရဲ႕ ေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္အရ ဒီကားကို တနာရီမိုင္ (၂၅၀)အထိ အဆက္မျပတ္နင္းလုိက္ရင္ (၁၃)မိနစ္တည္းနဲ႔ ဆီတုိင္ကီထဲက ္ဆီေတြအားလံုး တစက္မွမက်န္ေအာင္ ေျပာင္သလင္းခါသြားမယ္ဆုိပဲ။ ေကာင္းပါတယ္။ ဒီအရွိန္အတုိင္း ေနာက္ထပ္ (၂) မိနစ္သာ ဆက္သြားခဲ့ရင္ တာယာေတြအားလံုး အပူခ်ိန္တက္ၿပီး တစစီ ေပါက္ထြက္ကုန္မွာမို႔ပါ။

ဘယ္လိုလဲ။ ႀကိဳက္သြားၿပီလား။ ၀ယ္ခ်င္ရင္ေတာ့ (၆) လ၊ တႏွစ္ စာရင္းေပးၿပီး ႀကိဳဳမွာဖုိ႔လိုတယ္။ အနည္းဆံုးအေမရိကန္ေဒၚလာ တသန္းခြဲကိုလည္း လက္ငင္းရွင္းထားရမယ္တဲ့။ “ဟုတ္ရဲ႕လား ေမာင္ကာ႒ဳရယ္” တဲ့။ “ဒါ့ထက္ေတာင္ ပုိေသး”လို႔ ျပန္ေျဖရမလိုပဲ။ Bugatti ႏွစ္တရာျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ထုတ္တဲ့ 2009 Model Veyron Fbg Par ကို အျမင့္ဆံုး ေဒၚလာ(၂.၃)သန္းအထိ ေပး၀ယ္သြားတဲ့ လူရွိလို႔ပါ။ ကားအတြင္းခန္းကို ကမၻာေက်ာ္သားေရနဲ႔ ပိုးထည္ကုမၼဏီ Hermès က တာ၀န္ယူၿပီး ေကာင္းေပ့ၫႊန္႔ေပ့ တန္ဆာဆင္ထားလို႔ ေစ်းႀကီးသြားတယ္ဆုိပဲ။ ဒါနဲ႔ ေနဦး။ ဒီေဒၚလာ(၂.၃)သန္းက အခြန္မေဆာင္ရေသးဘူးတဲ့။ ေကာင္းေရာ။

ေငြမရွိတဲ့ဘ၀မွာ ေပ်ာ္သူ

Daniel Suelo (Photograph by Mark Heithoff)

Daniel Suelo ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ေခတ္သစ္ဂူေအာင္း လူသားပဲ။ ေတာက်ဳိအံုၾကားက ေက်ာက္ဂူေလးကို အိမ္လုပ္ၿပီးေနသတဲ့။ ေငြဆုိလို႔ ျခဴးတျပားမွ မရွိဘူး။ ေငြမရွိတဲ့ ဘ၀မွာ စိတ္ေအးခ်မ္းသာေနႏုိင္ဖုိ႔ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းက ေငြမရွိတဲ့ အရပ္မွာ ေငြဆိုတဲ့ အရာနဲ႔ ကင္းေအာင္းေနတာပဲလို႔ Suelo က ယူဆတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ကိုးႏွစ္တုန္းက၊ အတိအက် ေျပာရရင္ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဆာင္းဦးေပါက္မွာ သူပိုင္ဆုိင္သမွ် ေငြေၾကးဓနအားလံုးကို စြန္႔လႊတ္ၿပီး Suelo တေယာက္ ဒီေနရာကို ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ေငြကိုင္သံုးတဲ့ အေလ့အထကိုလည္း မူးယစ္ေဆးတခုလို သေဘာထားၿပီး တိကနဲေနေအာင္ ျဖတ္ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ Suelo က ေျပာပါတယ္။

ဒီေန႔ေခတ္ သူလိုကုိယ္လုိ American လူမ်ဳိးေတြ အားလံုးနီးပါး ေႂကြးလည္ပင္းခုိက္ၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္မွာေတာ့ Suelo တု႔ိ ဘ၀က အေတာ္ေအးခ်မ္းတယ္။ ကမၻာ့စီးပြါးေရး ပ်က္ကပ္က သူနဲ႔ ဘာမွမဆုိင္သလုိပဲ။

ေရတံခြန္ စိမ့္စမ္းေတြနဲ႔ ေတာေတာင္ လွ်ိဳေျမႇာင္ေတြၾကားက Suelo ရဲ႕ ေနရာကို ေရာက္ဖုိ႔ အနီးဆံုး Utah ျပည္နယ္၊ Moab ဆုိတဲ့ ၿမိဳ႕ငယ္ေလးကေန တနာရီနီးပါး ေျခက်င္သြားရတယ္။ ေဒသခံေတြက သူ႔ကို ဂမၻီရပုဂၢဳိလ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ စိတ္႐ူးေပါက္ေနတဲ့ လူတေယာက္လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ Suelo ကေတာ့ ဒီႏွစ္ခုလံုး ျဖစ္မယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ႏုိင္တာပဲလို႔ ၀န္ခံတယ္။ လက္ရိွ Moab Public Library က တာ၀န္ယူၿပီး ထိန္းသိမ္းေပးထားတဲ့ သူ႔ရဲ႕ Blog မွာ အခုလို Suelo က အခုလို ေရးထားတယ္။ “ကၽြန္ေတာ့္မွာ ေငြရွိတုိင္း တခုခု လုိေနသလိုပဲ။ တကယ္ေတာ့ ေငြေၾကးဆိုတာ လုိအင္ဆႏၵကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ ေငြေၾကးဆုိတာ အတိတ္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ ေႂကြးေဟာင္းေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ အနာဂတ္မွာ ထပ္ယူမယ္ ေႂကြးသစ္ေတြကို ကုိယ္စားျပဳတယ္။ လက္ရွိပစၥဳပၸန္အတြက္ေတာ့ အတုအေယာင္ပဲ”တဲ့။

ေႏြဦးေပါက္လို႔ ေနသာတဲ့တေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ္ သူ႔ွဆီေရာက္သြားတယ္။ ေက်ာက္စြယ္၊ ေက်ာက္စြန္းေတြကေန တြယ္တက္ၿပီးမွ Suelo ရဲ႕ အိမ္ေဂဟာ၊ ေက်ာက္ဂူေလး အ၀ကို ေရာက္တယ္။ အၿပံဳးသေကၤတနဲ႔ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ စာတုိေလးတခုက အသင့္ေစာင့္ေနတယ္။ “မိတ္ေဆြ၊ ဒီေနရာမွာ ေတြ႕သမွ် အားလံုးကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သံုးႏုိင္တယ္။ စားႏုိင္တယ္။ (ဒီမွာရိွတာ ဘာတခုမွ က်ဳပ္မပိုင္ဘူး)”ဆုိပဲ။ ေက်ာက္ဂူေလးက သိပ္မက်ယ္လွဘူး။ Amtrak ရထားေပၚက သန္႔စင္ခန္းေလးတခုစာပဲ ရွိမယ္။ မ်က္ႏွာက်က္ေပၚကေန အုိးေတြခြက္ေတြ တုိးလိုးတြဲေလာင္း ဆြဲခ်ိတ္စရာ ေနရာေတာ့ရွိတယ္။ မီးဖုိေလးတလံုးရယ္၊ ပဲေစ့နဲ႔ ဆန္နည္းနည္း ထည့္ထားတဲ့ ပံုးေလးတလံုးကို ေတြ႕တယ္။ ေစာင္ေတြကလည္း အထပ္လိုက္ ဖုန္ေတြထူလို႔ပဲ။

ညေရာက္လို႔ ၾကယ္ေတြေတာင္ စံုစျပဳမွ Suelo ဆုိတဲ့ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ျပန္ေရာက္လာတယ္။ ဆံပင္ဘုတ္သုိက္နဲ႔ လက္ေတြက ေပေရလုိ႔ပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ကို သြားအၿဖဲသားနဲ႔ ႏႈတ္ဆက္တယ္။ ထံုးစံအတုိင္း ၿမိဳ႕တက္ၿပီး ဟုိ၀င္ဒီထြက္နဲ႔ လူေတြ အသံုးမတည့္လို႔ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို သြားေကာက္ၿပီး ျပန္လာတာပါ။ လက္ထဲမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္တလံုးအျပည့္ ဖေယာင္တုိင္၊ ငါးေသတၱာဗူးနဲ႔ အ၀တ္စေတြ ပါလာတယ္။ “ခင္ဗ်ားက ေရာက္ေအာင္ေတာ့ လာသားပဲ”လို႔ သူက စေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ၿမိဳ႕ေပၚ စူပါမားကက္က ၀ယ္လာတဲ့ ပန္းသီးတအိတ္နဲ႔ ခ်ိစ္တတံုး လက္ေဆာင္ေပးလုိက္တယ္။ ၾကာရွည္မခံပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏွစ္ေယာက္အတြက္ ညစာျဖစ္သြားတယ္။

Suelo က ကၽြန္ေတာ္အတြက္ ဖေယာင္းတုိင္ထြန္းေပးတယ္။ ၿပီးမွ ညစာအတြက္ မီးဖုိတယ္။ ခရစ္စမတ္ ကြတ္ကီးထည့္တဲ့ သံပံုးကို ဟင္းအုိးလုပ္ထားပံုက ရယ္ခ်င္စရာပဲ။ ေက်ာက္ဂူေလးထဲ မီးခုိးေတြ အူထြက္လာၿပီး၊ ေနာက္ပုိင္း မီးအရွိန္နဲ႔ အေတာ္ေႏြးသြားတယ္။ ညစာလည္း စားၿပီးၿပီ။ Suelo ကေတာ့ အိပ္ယာ၀င္ Bible စာအုပ္ေလးဖတ္လို႔ သူ႔ဘ၀သူ ေက်နပ္ေနပံုပဲ။

x x x

တကယ္ေတာ့ Suelo ဟာ ယဥ္ေက်းမႈမထြန္းကားတဲ့ ေတာက်ဳိအံုၾကားထဲ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့သူ မဟုတ္ဘူး။ ဘြဲ႔ရပညာတတ္တေယာက္ပါ။ Colorado တကၠသိုလ္ကေန ေက်ာင္းၿပီးတယ္။ ငယ္ငယ္က ဆရာ၀န္ သိပ္ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ဒီေတာ့ Colorado က ေဆး႐ံုတခုမွာ လက္ေထာက္ဓါတ္ခြဲခန္း ပညာရွင္ အျဖစ္နဲ႔ အလုပ္၀င္တယ္။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ေရာက္မွ Peace Corps အဖြဲ႕ထဲ ၀င္တယ္။ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ Andes ေတာင္တန္းေပၚက တုိင္းရင္းသား ႐ြာေလးတ႐ြာမွာ တာ၀န္က်တယ္။ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ လူေနမႈဘ၀ကို ျမႇင္တင္ေပးဖုိ႔ Suelo က တာ၀န္ယူရတယ္။ ေခတ္မွီေဆးပညာနဲ႔ သူကိုယ္တုိင္ ကေလးသံုးေယာက္ေတာင္ ေမြးေပးဖူးတဲ့ အေၾကာင္းေျပာၿပီး Suelo က ဂုဏ္ယူပါေသးတယ္။

ရလဒ္က ဒီ႐ြာနီးစပ္ခ်ဳပ္မွာ ဆယ္စုႏွစ္တခုအတြင္း လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္လာတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ပ်ဳိးခင္းထဲက အာလူး၊ ပဲနဲ႔ ေျပာင္းစတာေတြကို ၿမိဳ႕တက္ေရာင္းၿပီး အေတာ္ေလး စုစုုေဆာင္းေဆာင္း ရွိလာတယ္။ ျပႆနာက သူတုိ႔ဘ၀အတြက္ အသံုးမလိုတဲ့ ပစၥည္းပစၥယေပါင္းစံုကို ၀ယ္သံုးမိရာကေန အစစအရာရာ ယို႔ယြင္းလာတယ္လို႔ Suelo က ေျပာျပတယ္။ အေရာင္ခၽြတ္ထားတဲ့ ပဲေစ့၊ သၾကား၊ ေဆာ္ဒါနဲ႔ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ေတြ။ ေနာက္ဆံုး TV ေတြပါ၀ယ္ၿပီး အေပ်ာ္အပါးမက္လာၾကတယ္။ ေငြမ်ားမ်ား သံုးႏုိင္သလို သူတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးေတြလည္း သိသိသာသာ ခ်ဳိ႕ယြင္းလာတဲ့အေၾကာင္း စစ္တမ္းေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕ ျပႏုိင္တယ္ဆုိပဲ။ “ကဲ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေငြေၾကးက လူေတြရဲ႕ဘ၀ကို ျမႇင့္တင္ေပးသတဲ့လား”လို႔ Suelo က သူ႔အျမင္ကို ေျပာတယ္။

ဒီအေတြ႕အႀကံဳေၾကာင့္ Suelo ရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆနဲ႔ ဘ၀ဒႆနေတြ ေျပာင္းသြားတယ္။ ေနာက္ဆံုး အခု Moab ၿမိဳ႕က အမ်ဳိးသမီး ဒုကသည္စခန္းကို ေရာက္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြေၾကး၊ ရာထူး၊ အေဆာင္အေယာင္္ေတြနဲ႔ လဲၿပီး လူေတြကို ကူညီတယ္လို႔ ေျပာရတာ သူ႔အတြက္ စိတ္မသန္႔စရာ ျဖစ္လာတယ္။ Suelo က Christian ဘာသာ၀င္တေယာက္ပါ။ Jesus ရဲ႕ ေနာက္လိုက္ေကာင္းျဖစ္ဖုိ႔ ၿခိဳးၿခံေခၽြတာရမယ္။ Sermon on the Mount ထဲက အဆံုးအမအတုိင္း “ပိုင္ဆုိင္မႈေတြကုိ စြန္႔၊ ေႂကြးေဟာင္း ေႂကြးသစ္ေတြနဲ႔ ကင္းေအာင္ေနရမယ္”လုိ႔ Suelo က ယံုၾကည္တယ္။

၁၉၉၉ ခုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ Thai က ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတေက်ာင္းမွာ အခ်ိန္ယူၿပီး သြားေလ့လာတယ္။ India ကို ကူးၿပီး ဆာဒူးႀကီးေတြၾကားထဲ တပည့္ခံလိုက္ေသးတယ္။ India ႏုိင္ငံရဲ႕ လမ္းေတြနဲ႔ ေတာက်ဳိအံုၾကား ေျခသလံုးအိမ္တုိင္ ေလွ်ာက္သြားၿပီး အမွန္တရားကို ရွာေနတဲ့ ဆာဒူးေတြကို အားက်တယ္္။ “ဒါေပမဲ့ India မွာ ဆာဒူးလုပ္လို႔ ဘာထူးမွာလဲ။ ကမၻာေပၚမွာ ႐ုပ္၀တၳဳနဲ႔ ေငြေၾကးအရ အႂကြယ္၀ဆံုး America ကို ျပန္ေရာက္ရင္ ဆာဒူးတေယာက္လို ေနႏုိင္ပါဦးမလားလို႔ ကိုယ့္ကိုကုိယ္ စမ္းၾကည့္ခ်င္တယ္”လို႔ Suelo က သူ႔ျပည္ေတာ္ျပန္ ဇာတ္လမ္းကို ေျပာတယ္။

x x x

Suelo ရဲ႕ ေက်ာက္ဂူေလးက လူႏွစ္ေယာက္မဆန္႔ဘူး။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က အျပင္ထြက္ၿပီး ေပတရာေက်ာ္ျမင့္တဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ အစြန္းမွာ အိပ္ရတယ္။ ညဖက္ ေခ်ာင္းစပ္မွာ ေရေသာက္ဆင္းတဲ့ ျခေသ့ၤေတြရဲ႕ ဟိန္းသံကို ၾကားတယ္။ ေအာက္က ၀ါခင္းထဲ ယုန္လိုက္ေနတဲ့ ေတာေၾကာင္ေတြကို ေတြ႕တယ္။ Suelo အတြက္ အဆုိးဆံုး၀ါးဆံုး အေတြ႕အႀကံဳအေနနဲ႔ ရွဥ့္တေကာင္က သူ႔မ်က္ႏွာေပၚခြၿပီး ေသးပန္းဖူးသတဲ့။ တခါတေလ ႂကြက္ေတြက သူ႔ကိုယ္ေပၚ ျဖတ္ေျပးတယ္။ ၾကမ္းပိုးကလည္း ရွိေသးတယ္ဆုိပဲ။ “ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ။ ဒီဂူထဲ သူတုိ႔လည္း ေနခြင့္ရွိတာပဲ”လုိ႔ Suelo က ေျပာလုိက္ေသးတယ္။

ေငြဆုိလို႔ ျခဴးတျပားမွ မရွိတဲ့ ဘ၀တခုမွာ ရွင္သန္ဖုိ႔ အေတာ္ခက္ခဲမယ့္အေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က သတိေပးပါေသးတယ္္။ သမုဒၵရာ၀မ္းတထြာကိစၥကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ Suelo ကေတာ့ ထမင္းတနပ္ေတာင္ မငတ္ဖူးဘူးဆုိပဲ။ (ၿမိဳ႕ေပၚက လူေတြက သူ႔ဆုိ ေကၽြးခ်င္ေမြးခ်င္တာလည္း ပါလိမ့္မယ္။) ေသလုေမ်ာပါး ဖ်ားနာရင္ေရာ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ တခါေတာ့ ႀကံဳဖူးတယ္တဲ့။ မစားေကာင္းတဲ့ အသီးေတြ စားမိရာကေန ဗုိက္ေအာင့္ၿပီး ေအာ့အန္တယ္။ ေသလုေမ်ာပါးပဲ။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေသၿပီထင္လို႔ ေသတမ္းစာေတာင္ ေရးဖူးတယ္ဆုိပဲ။ ဒါေပမဲ့ မေသေကာင္းမေပ်ာက္ေကာင္း ထူထူေထာင္ေထာင္ ျပန္ျဖစ္လာတယ္။

New York ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ တလကို $2,400 ေပးၿပီး အခန္းငွားေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အေၾကာင္းကို ေျပာေတာ့ သူ႔ေခါင္းကို တြင္တြင္ရမ္းတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကို ဂ႐ုဏာသက္တဲ့ မ်က္လံုးေတြနဲ႔ ၾကည့္တယ္။ သူ႔အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးေရး၊ မဂၢဇင္းထဲထည့္ၿပီး ပိုက္ဆံရွာမယ့္အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေျပာမထြက္ဘူး။ သူေျပာသလို လူေတြရဲ႕ရမၼက္ဆႏၵကို ႏိႈးဆြေပးတဲ့ ေၾကာ္ျငာခေတြေပၚ ရပ္တည္ၿပီး အသက္ဆက္ရတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မဂၢဇင္းေလာကအေၾကာင္း ေတြးမိေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အတြက္ သူ႔လို ေက်ာက္ဂူေလးတလံုးကို အိမ္လုပ္ၿပီး ေနႏုိင္စားႏုိင္ဖုိ႔ ေ၀းပါေသးတယ္။ နီယြန္မီးေရာင္ထိန္တဲ့ ၿမိဳ႕ျပမွာပဲ ေပ်ာ္တယ္။

Suelo အသက္ (၄၈) ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ အုိမင္းမစြမ္းေန႔ေတြအတြက္ ပင္စင္ေထာက္ပံ့ေၾကးေတြ၊ အသက္အာမခံေတြ မရွိတာလည္း ေသခ်ာတယ္။ “ဒီလွ်ိဳေျမႇာင္ႀကီးထဲ ကၽြန္ေတာ္ေသသြားလို႔လည္း ၀မ္းနည္းစရာမလိုဘူး။ ေဆး႐ံုနံရံေတြၾကားထဲ အာမခံေၾကးေတြတေပြ႕တပုိက္နဲ႔ ေသလည္း ဘာထူးမွာတုန္း။ သဘာ၀တရားရဲ႕ ေ႐ြးခ်ယ္မႈကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အားလံုး မလြန္ဆန္ႏုိင္ဘူး။ တေန႔ေတာ့ ထြက္သြားရမွာပဲ”လို႔ Suelo က သူ႔ဒႆနကို ေျပာေျပေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ Suelo ရဲ႕ စကားေတြကို အျပည့္အ၀ နားလည္ဖုိ႔ ဥာဏ္မမွီေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၿခိဳးၿခံမႈေပၚအရင္းခံတဲ့ သူ႔ဘ၀က ႐ုိိးရွင္းတယ္။ မြန္းက်ပ္ေနတဲ့ ဘ၀ေတြထဲက ကိုယ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး Suelo ကို ေလးစားမိတာေတာ့ အမွန္ပဲ။

(MenStyle မဂၢဇင္းမွာ Christopher Ketcham ေရးတဲ့ Could You Survive Without Money? ေဆာင္းပါးကို တတ္သေလာက္မွတ္သေလာက္နဲ႔ ဘာသာျပန္ပါတယ္။)

ခပ္မြဲမြဲပဲ ေကၽြးခ်င္တယ္

(burnt suger) Flickr.com

အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ဟင္းပြဲအမယ္ေပါင္းစံုနဲ႔ ေ႐ြးခ်ယ္စရာေတြ ပိုမ်ားလာတုိင္း မဆန္႔မၿပဲပိုစားျဖစ္တယ္။ ဥပမာ `ဘူေဖး´လိုေပါ့။

`အီလီႏြိဳက္´နဲ႔ `ပင္ဆီေဗးနီးယား´ တကၠသိုလ္ေတြက သုေတသနတခုရဲ႕ အဆုိအရ ဟင္းပြဲေတြကို ခင္းက်င္းျပင္ဆင္တဲ့ ေနရာမွာ အနံ႔အရသာထက္ အေရာင္အဆင္းက ပိုၿပီး အဓိကက်တယ္။ သုေတသနပညာရွင္ `ဘာဘရာခန္း´က လူေတြကို အုပ္စုခြဲၿပီး အေရာင္အဆင္းမတူတဲ့ `ဂ်ယ္လီ´ (၈)မ်ဳိးကို ပံုစံမ်ဳိးစံုနဲ႔ေကၽြးၿပီး စမ္းသပ္တယ္။ ပထမအႀကိမ္ ပန္းကန္လံုးတခုထဲ အေရာင္မတူတဲ့ `ဂ်ယ္လီ´ေတြကို တမ်ဳိးစီခြဲၿပီး ထည့္ေကၽြးတယ္။ ဘာမွ မထူးဘူး။

ဒုတိယအႀကိမ္ အဲဒီ့ပန္းကန္လံုးထဲမွာပဲ အေရာင္မတူတဲ့ `ဂ်ယ္လီ´ (၈)မ်ဳိးလံုးကို ေရာသမေမႊၿပီး ထပ္ေကၽြးၾကည့္ေတာ့ ပထမအႀကိမ္ကထက္ (၂)ဆမက ပိုစားၾကတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ။ အေရာင္အဆင္းက လူေတြရဲ႕အာ႐ံုကို လွည့္စားတယ္။ ေ႐ြးခ်ယ္ခ်င္စရာေတြ ေပါင္းစံုနဲ႔ ျမည္းစမ္းၾကည့္လိုစိတ္ေတြကို အေတာမသတ္ျဖစ္ေစတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေအာင္ ႀကိဳးစားေနသူေတြအတြက္ အိမ္ထမင္းအိမ္ဟင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ တကယ္လို႔ မျဖစ္မေန ဆုိင္မွာ ၀ယ္စားျဖစ္ၿပီဆုိရင္လည္း ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္ဟင္းပြဲ တမယ္ေကာင္းကိုပဲ မွာစားဖို႔ အႀကံေပးပါရေစ။ ဥပမာ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္၊ ၾကာဇံေၾကာ္၊ ထမင္းေပါင္း စသျဖင့္ေပါ့။ အေရာင္အဆင္းျပည့္ုစံုတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ႀကံဳတုိင္း သတိ၀ိရိနဲ႔ ဆင္ျခင္ပါ။ သတင္းစာစကၠဴကို ရရာျဖန္႔ခင္းၿပီး ဘတ္ကက္ပံုးထဲ ျဖစ္သလိုထည့္ေကၽြးတဲ့ လူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ပါနဲ႔။ ေမတၱာေရွ႕ထားၿပီး ေကၽြးတယ္လို႔ သေဘာထားဖုိ႔ တုိက္တြန္းရင္း ... ။

မိုးနတ္မင္းႀကီးေပးတဲ့ လက္ေဆာင္

(New Formula) Flickr.com

အရင္က တ႐ုတ္ျပည္မွာ Chivas Regal ေသာက္ရင္ တုိင္းျပည္ဘ႑ာျဖဳန္းတဲ့သူလို႔ ေျပာခံရလိမ့္မယ္။ အခုေတာ့ ေခတ္ေတြေျပာင္းသြားၿပီ။ Chivas Regal ေသာက္မွ လူရာ၀င္ပါတယ္။

ဘယ္သူက စၿပီး ဘယ္တုန္းက တူးေဖာ္ေတြ႔ရွိတယ္လို႔ မေျပာတတ္ဘူး။ ေဇာက္နက္တဲ့ ဖန္ခြက္တခြက္ထဲ ေရခဲမ်ားမ်ားထည့္၊ Scotch Whiskey နည္းနည္းေလာင္း၊ Green Tea လက္ဖက္ရည္ၾကမ္းနဲ႔ အေနေတာ္စပ္လိုက္ရင္ အေတာ္ေကာင္းဆိုပဲ။ ေသာက္ေလေသာက္ေလ ငတ္မေျပတ့ဲ။ (စမ္းၾကည့္ ၾကတာေပါ့။)

တ႐ုတ္ျပည္တလႊားက အရက္ဘားေတြ၊ ကာရာအိုေကခန္းေတြနဲ႔ ႏုိက္ကလပ္ေတြထဲေတာ့ ဒီလိုပံုစံမ်ဳိးစပ္ၿပီးေသာက္တဲ့ဓေလ့က အေတာ္ေရပန္းစားတယ္။ အသည္းေကာင္းလို႔ အရက္ေတာင္းတာလား။ ၀င္ေငြေကာင္းလို႔ ေရေလာင္းႏုိင္တာလား။ ေျဖခ်င္သလိုေျဖ၊ Chivas Regal ကေတာ့ ဂုဏ္တုဂုဏ္ၿပိဳင္တစ္ခုလိုျဖစ္ေနၿပီ။

ညေနေစာင္းတာနဲ႔ Beijing ၿမိဳ႕ရဲ႕လမ္းေဘး၀ဲယာ လူျမင္ကြင္းေတြမွာ မီးထိန္ထိန္လင္းေနတဲ့ Chivas Regal ေၾကာ္ျငာ ဆုိင္းဘုတ္ႀကီးေတြကို ေတြ႕ရလိမ့္မယ္။ 12-year-old Blend လို႔ ျမင္သာထင္သာေရးထားတဲ့ ဧရာမအရက္ပုလင္းပံုႀကီးေတြေပါ့။ တခါတေလ Green Tea အၾကမ္းရည္ဘူးေတြေတာင္ပါလုိက္ေသးတယ္။ လက္လက္ထေနတဲ့ ဖန္ခြက္ေတြ၊ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြနဲ႔ တခမ္းတနားျပင္ဆင္ထားပံုက ခုခ်က္ခ်င္းေျပးၿပီး ၀ယ္ေသာက္ခ်င္စရာပဲ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြထဲ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီး အရွိန္အဟုန္နဲ႔ တုိးတက္ေတာ့ လူလတ္တန္းစားအလႊာလည္း သိသိသာသာ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္။ ထူးျခားခ်က္က ဒီလိုလူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ပညာတတ္တယ္။ ဗဟုသုတႂကြယ္တယ္။ အေနာက္တုိင္းယဥ္ေက်းမႈကို တနည္းမဟုတ္ တနည္းနဲ႔ အထင္ႀကီးၾကတယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ သူတုိ႔လည္း ျပည္တြင္းျဖစ္ဘီယာေလးေတြ၊ ႐ုိးရာအရက္ကေလးေတြနဲ႔ အာသာေျဖခဲ့ရတာမ်ဳိး။ အခုေတာ့ စိတ္ႀကိဳက္ ေ႐ြးခ်ယ္စရာ အခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္ကုန္ၿပီ။

၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္ျပည္ဟာ ကမၻာ့၀ီစကီအေသာက္ဆံုး (၁၀)ႏုိင္ငံစာရင္းထဲ ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊားၿပီး ၀င္လာတယ္။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ေဒၚလာ (၁၁၄)သန္းဖုိး ၀ီစကီေပါင္းစံုကို ျပည္ပကတင္သြင္းခဲ့ရတယ္လို႔ Scotch Whiskey Association က ထုတ္ျပန္တဲ့စာရင္းအရ သိရပါတယ္။ Chivas Regal ကေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ယာမကာေစ်းကြက္ကို မင္းမူလာတာ (၅)ႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ တ႐ုတ္ျပည္မွာ ထူးထူးျခားျခားေအာင္ျမင္ခဲ့လို႔ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ Chivas ဟာ (၁၂)ပုလင္း၀င္ စကၠဴဖာေပါင္း (၄.၄)သန္းနဲ႔ သူ႔သက္တမ္းတေလွ်ာက္ အေရာင္းစံခ်ိန္တင္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ Chivas အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္ ယမကာေလာကမွာ သူနဲ႔ ယွဥ္စရာဆိုလို႔ Hennessy ပဲက်န္ေတာ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

Scotch Whiskey ဆုိေပမယ့္ Chivas ကို Pernod Ricard ဆုိတဲ့ ျပင္သစ္ကုမၼဏီတစ္ခုက လက္ရွိပုိင္ပါတယ္။ စစ္ၿပီးေခတ္ ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြတုန္းေတာ့ U.S လိုႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ ထိပ္တန္းေရာက္ခဲ့ဖူးတဲ့ ၀ီစကီတစ္ခုပါ။ Frank Sinatra တုိ႔လို ကမၻာေက်ာ္ေတြေတာင္ Chivas ကို အျမတ္တႏုိးထားၿပီး ေသာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု U.S မွာ Chivas ရဲ႕အဆင့္က (၆၉)ပဲ ရွိေတာ့တယ္။ အသက္ႀကီးပိုင္း Golf ၀ါသနာအိုးေတြပဲ ေသာက္ေတာ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ U.S မွာ ေစ်းကြက္မရွိတဲ့ေနာက္ တ႐ုတ္ျပည္မွာ ဘာ့ေၾကာင့္လာၿပီး ေအာင္ျမင္ရသလဲ။ စဥ္းစားစရာပဲ။

Chivas Regal ရဲ႕ ေၾကာ္ျငာေတြေၾကာင့္လို႔ ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ေၾကာ္ျငာေတြက သိပ္ၿပီး နန္းဆန္လြန္းတယ္။ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းနဲ႔ ဘာမွမဆုိင္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး ယမကာစံႏႈံးအရ ေကာင္းမွန္းသိတဲ့ အမာခံပရိတ္သတ္ေတြေတာင္ Chivas ကို ႀကံဳေတာင့္ႀကံဳခဲ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြမွာမွ ေသာက္သင့္တဲ့ အရက္လို႔ ေခါင္းထဲစြဲေနၾကၿပီ။

တ႐ုတ္ျပည္ကို WTO က ကုန္သြယ္မႈ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကိုေလွ်ာ့ေပါ့ေပးလိုက္တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ေတာ့ Chivas လည္း အမ်ားနည္းတူ ေစ်းကြက္လာရွာတယ္။ မထင္မွတ္ပဲ တ႐ုတ္႐ုိးရာ Green Tea လက္ဖက္ရည္ၾကမ္းန႔ဲ တြဲၿပီးေၾကာ္ျငာလုိက္တာ ဘယ္လုိအစပ္အဟပ္တည့္သြားတယ္ မေျပာတတ္ဘူး။ ၀က္၀က္ကြဲေအာင္ျမင္သြားတယ္။ “မိုးနတ္မင္းႀကီးက ေပးတဲ့လက္ေဆာင္”လို႔ေတာင္ တင္စားၾကတဲ့ အထိပဲ။

ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ျပည္မွာ မူပိုင္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒေတြက အခုအခ်ိန္ထိ မျပည့္စံုေသးဘူး။ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္တစ္ခုကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔ အေတာ္ခက္ပါတယ္။ Chivas Regal အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာအမွတ္တံဆိပ္ေတြအတြက္ အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈပါပဲ။

၂၀၀၆ ခုႏွစ္တုန္းက နယ္ခံ တ႐ုတ္စီးပြါးေရး စာေစာင္တစ္ခုထဲ Chivas ရဲ႕ 12-year-old Blend ဟာ တကယ္ (၁၂)ႏွစ္မျပည့္ဘူးလုိ႔ ဖြလိုက္တာ အေတာ္႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ ျဖစ္သြားတယ္။ ဒီစာေစာင္ထဲမွာ Chivas ဟာ (၁၂)ႏွစ္တာကာလသက္တမ္းရွိတဲ့ ယမကာေတြရဲ႕ စံခ်ိန္စံၫြန္းအတုိင္းျဖစ္ဖုိ႔ ေခတ္ေပၚနည္းပညာေတြနဲ႔ လွည့္စားထားတဲ့အေၾကာင္းကို အက်ယ္တ၀င့္ ေရးထားတယ္။ တကယ္တမ္း တပုလင္းကို (၃)ေဒၚလာပဲ တန္တယ္လို႔လည္း ပါတယ္။

Chivas Regal ရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူေတြကေတာ့ အေျခအျမစ္မရွိတဲ့ ေကာလဟာလလို႔ ျပန္ၿပီးေခ်ပတယ္။ ခ်က္ခ်င္းဆုိသလုိပဲ British Embassy နဲ႔ Scotch Whiskey Association မွာ Chivas 12-year-old Blend ဟာ (၁၂)ႏွစ္ အမွန္တကယ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံခ်က္ယူတယ္။ ၿပီးမွ တ႐ုတ္တရား႐ံုးတက္ၿပီး အဲဒီစာေစာင္ကို အသေရဖ်က္မႈနဲ႔ တရားစြဲေတာ့တာပဲ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကေတာ့ အမႈႏုိင္သြားတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ Johnnie Walker က ပြဲလန္႔တုန္း၀င္ၿပီး ဖ်ာခင္းလုိက္တာ အေတာ္ေနရာရသြားတယ္။

Chivas အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ေရရွည္ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ လူလတ္တန္းစားေစ်းကြက္ရဲ႕ အဓိကက်ပံုကို သေဘာေပါက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလူလတ္တန္းစားအလႊာထဲ Elite ျဖစ္ခ်င္သူေတြက တေမွာင့္။ မုိးခါးေရ မေသာက္ခ်င္တာပဲလား။ အမူးသမားခ်င္း ပိုထူးခ်င္တာလားေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ တေလာကလံုး Whiskey ေရာဂါထေနတာကို ၾကည့္ၿပီး ဒီလူသိုက္က စိတ္ႏွလံုးမသာမယာ ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ဆံုး အမ်ားထက္ တမူထူးေအာင္ အျပင္းေဆာ္ခ်င္ရင္ Vodka ၊ အေပ်ာ့ဆြဲခ်င္ရင္ Champagne နဲ႔ လုိင္းေျပာင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကေတာ့တာပဲ။

ဒီလိုလူေတြမ်ားကုန္ရင္ မခက္ပါလား။ Chivas လည္း တုိက္ကြက္အသစ္ေတြ ထြင္ရတယ္။ Chivas 18 နဲ႔ Chivas 25 ဆုိတဲ့ အဆင့္ျမင့္၀ီစကီေတြကိုပါ ေစ်းကြက္ထဲ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္ေအာင္ အရွိန္ျမႇင့္ၿပီး ေၾကာ္ျငာတယ္။ ဂုဏ္သေရရွိ လူႀကီးလူေကာင္းဆိုရင္ ၀ီစကီကို ေရမေရာပဲ On The Rock ေသာက္ရတယ္လို႔လည္း အသံက်ယ္က်ယ္ဟစ္ၿပီး နည္းေပးလမ္းျပလုပ္တယ္။ (ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး ယံုေပါ့။ ေရမေရာရင္ အေသေစာမယ္ဆိုလားပဲ။)

Chivas Regal အတြက္ တ႐ုတ္ျပည္ေစ်းကြက္က ေသေရးရွင္ေရးနီးပါး အေရးႀကီးေနပါၿပီ။ ဒီေစ်းကြက္ကို မရမကေျခကုတ္ယူၿပီး ကမၻာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ေအာင္ျမင္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြရွိေနလို႔ပါ။ အနာဂတ္မွာ တ႐ုတ္ျပည္တြင္းက Chivas ပရိတ္သတ္ေတြ ကမၻာအႏွံ ေျခဆန္႔ၾကဦးမွာ ေသခ်ာသေလာက္ပဲ။ Chivas Regal နဲ႔ Green Tea အေလ့အထကလည္း သူတုိ႔နဲ႔အတူ ကမၻာကိုျဖန္႔က်က္ႏုိင္ပါဦးမယ္။

ကဲ ... ။ ေျပာတာေတြလည္း အေတာ္မ်ားသြားၿပီ။ ဒါေတြထားပါဦး။ ေဘာ္ဒါတုိ႔ေရာ ဒီေန႔ည ဘာတြယ္မယ္ စိတ္ကူးထားလဲ။

(Forbes Magazine ထဲ ပါတဲ့ Bottoms Up! ေဆာင္းပါးကို ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ ျပန္ေရးထားတာပါ။)

ေဒါင္လုိက္ဥယ်ာဥ္၊ စိမ္းလန္းတံတုိင္းႏွင့္ မိုးပ်ံေတာအုပ္မ်ား

Marché des Halles in Avignon

မနက္က ထံုးစံအတုိင္း မခင္ဦးေမရဲ႕ Blog ကို ေရာက္သြားတယ္။ Post အသစ္တက္ေနပါလား။ စိတ္ခ်မ္းသာတယ္တဲ့။ သစ္ပင္ေတြေတာင္ မိုးေပၚပ်ံကုန္ၿပီ။ ဓါတ္ပံုထဲက အေၾကာင္းအရာကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ခ်က္ခ်င္းမွတ္မိတယ္။ ျပင္သစ္႐ုကၡေဗဒ ပညာရွင္ Patrick Blanc (ပက္ထရစ္ဘလြန္႔ခ္)ရဲ႕ လက္ရာပါ။ မႏွစ္က သူ Australia က အျပန္၊ Singapore မွာ တေထာက္နားေတာ့ Show ပြဲတစ္ခုလုပ္တယ္။ အဲဒီ့တုန္းက က်န္ခဲ့တဲ့ သူ႔လက္ရာလို႔ ထင္ပါတယ္။ Singapore ကို အိမ္ဦးနဲ႔ၾကမ္းျပင္လို သြားေနတဲ့ အသိတေယာက္က ေျပာဖူးလို႔ Patrick Blanc အေၾကာင္း ရင္းႏွီးေနတာ ၾကာပါၿပီ။

Pershing Hall Hotel

ဒီေန႔ေခတ္ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈ ဘ၀ကလည္း သိတဲ့အတုိင္းပဲ။ ေလးဖက္ေလးတန္ နံရံေတြၾကားထဲ မြန္းက်ပ္ၿပီး သဘာ၀မဟုတ္တဲ့ ဓါတ္မီးေရာင္ေအာက္မွာ က်င္လည္က်က္စားရတယ္။ ၿမိဳ႕ျပအင္ဂ်င္နီယာေတြ၊ ဗိသုကာဆရာေတြကလည္း ဒါကို သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ခက္တာက သစ္ပင္ပန္းမာန္ေတြနဲ႔ ေ၀ေ၀ဆာဆာျဖစ္ဖို႔ ေျမေနရာက ရွားသထက္ရွားေနၿပီ။ ဘယ္ေနရာၾကည့္ၾကည့္ မိုးထိေအာင္ထိုးတက္ေနတဲ့ နံရံေတြကိုပဲ စိမ္းစိမ္းလန္းလန္း ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးဖုိ႔လုိၿပီ။ ဒီမွာတင္ Vertical Garden (ေဒါင္လိုက္ဥယ်ာဥ္)၊ Green Wall (စိမ္းလန္းတံတုိင္း)နဲ႔ Sky Farm (မိုးပ်ံေတာအုပ္)တုိ႔လို ေ၀ါဟာရေတြေပၚလာတယ္။

CaixaForum, Madrid, Spain

ဘီစီ (၆၀၀)၀န္းက်င္က အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဘဘီလံုမွာ Hanging Garden (မိုးပ်ံဥယ်ာဥ္)ဆုိၿပီး ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ေရွးေဟာင္းကမၻာအံ့ဖြယ္ (၇)ပါး စာရင္း၀င္ေပါ့။ အုတ္တံတုိင္းေပၚ ေက်ာက္က်ဳိေက်ာက္ၾကား ေပါက္တဲ့ ေျမေလွ်ာက္ႏြယ္ပင္ေလးေတြနဲ႔ အိမ္ကို အလွဆင္တာလည္း ဥေရာပႏုိင္ငံေတြမွာ ၾကာပါၿပီ။ Singapore မွာေတာင္ ေတြ႕တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေခတ္သစ္ အေဆာက္အဦခိုင္ခံ့မႈနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈကို အေႏွာင့္အယွက္မေပးပဲ စရိတ္စကသက္သာတဲ့ မုိးပ်ံဥယ်ာဥ္မ်ဳိးကို ဖန္တီးဖုိ႔ကေတာ့ အခက္အခဲရွိတယ္။

Patrick Blanc at work

နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ျဖစ္ေအာင္ႀကိဳးစားၾကသူေတြထဲ ႏွာတဖ်ားသာၿပီး လမ္းသစ္ေဖာက္ႏုိင္သူက Patric Blanc ပါ။ သူက အေဆာက္အဦ နံရံေတြမွာ သတၱဳ Frame ေတြ ဆင္ၿပီး PVC ပုိက္ေတြ တြဲတယ္။ အေပၚကေန Plyamide အစကို အထပ္ထပ္ပတ္ၿပီး ပန္းပင္မ်ဳိးစံုကို စုိက္ၾကည့္တာ ေအာင္ျမင္သြားတယ္။ Vertical Garden လို႔ သူေပးတဲ့ နာမည္နဲ႔ပဲ လူသိမ်ားလာတယ္။ အပင္ေတြအတြက္ လုိအပ္တဲ့ ေရနဲ႔ အဟာရကိုေတာ့ ဒီပိုက္ေတြထဲကေနပဲ ျဖန္႔တယ္။ သတၱဳ Frame၊ PVC ပိုက္နဲ႔ အပင္ေတြ ပါမွ တမီတာပတ္လည္ကို 30kg ပဲရွိလို႔ ဘယ္အေဆာက္အဦရဲ႕ နံရံမ်ဳိးဆုိ ခံႏုိင္ရည္ရွိမယ္တဲ့။ ဒီ Vertical Garden ဆုိတဲ့ Concept နဲ႔ပဲ Patrick တစ္ေယာက္ ႏုိင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ ဂုဏ္ထူးေဆာင္လက္မွတ္ေတြ၊ ဆုတံဆိပ္ေတြ ရလိုက္တယ္။

French Museum, Paris

Paris ၿမိဳ႕ Eiffel Tower နားက ျပတုိက္နံရံမွာ Patrick ရဲ႕ကနဦးပိုင္းလက္ရာကို ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ အလ်ားမီတာ (၂၀၀)က်ယ္ၿပီး အျမင့္ (၁၂)မီတာျမင့္တဲ့ နံရံေပၚမွာ အပင္ေပါင္းစံုနဲ႔ အလွဆင္ထားတာပါ။ ဒီလက္ရာနဲ႔ပဲ Patrick ကို စၿပီး လူသိမ်ားခဲ့တယ္။ (ဒီမွာ သူ႔ Interview ပါ။) လက္ရွိ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္နဲ႔ ဥေရာပတခြင္မွာ သူ႔လက္ရာေတြ အေတာ္ေခတ္စားေနပါၿပီ။ Bangkok မွာေတာ့ Siam Paragon Shopping Center နဲ႔ Emporium Bangkok မွာ သူ႔လက္ရာေတြ ရွိတယ္လို႔ ေျပာတာပဲ။ ႀကံဳႀကိဳက္လို႔ ေရာက္သူမ်ား Digital Camera ပါရင္႐ိုက္ၿပီး Blog ေပၚတင္ၾကေပါ့။ (အားလံုးစိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ျမင္ကြင္းေကာင္းေကာင္း၊ ၾကည္ၾကည္လင္လင္နဲ႔ ပညာကုန္ထုတ္ၿပီး ႐ုိက္ဖုိ႔ေတာ့ မေမ့နဲ႔။)

Siam Paragon, Bangkok

လက္ရွိကမၻာတစ္လႊားက Landscaping နဲ႔ Decoration ကုမၸဏီေတြအားလံုး Patrick Blanc ရဲ႕ ေျခရာကိုနင္းၿပီး အလုအယက္စီးပြါးရွာဖို႔ ႀကိဳးစားကုန္ၿပီ။ ၿမိဳ႕ျပေနရာအႏွံ႔မွာ စိမ္းစိမ္းစိုစိုရွိေတာ့မယ္။ မၾကာမီလာမည္ ေမွ်ာ္ဆိုပဲ။ ေပ်ာ္စရာႀကီးေပါ့။ (ဓါတ္ပံုေတြကေတာ့ Blog တကာပတ္ၿပီး ခြင့္မေတာင္းပဲ ယူလာတာ။ Camera ဆုိလို႔ နတၳိ၊ 2.0 MG Pixels နဲ႔ Phone အစုတ္ေလးကိုပဲ အဟုတ္လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ လူဆင္းရဲေလးမို႔ ခြင့္လႊတ္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။)

နာမည္ေျပာင္းဇာတ္လမ္း

(နာမည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္စိတ္ေလွ်ာ့ထားတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ သားနဲ႔သမီးကို နာမည္ေပးတုန္းကပဲ ၾကည့္။ တစ္ေဆြလံုး တစ္မ်ိဳးလံုး အျငင္းပြါးကုန္တယ္။ မင္းသိခၤ၊ စံဇာဏီဘို၊ ကြန္ပ်ဴတာ ေဗဒင္၊ ဆန္း၊ နကၡတ္။ အားလံုးကို ႐ႈပ္ေနတာပဲ။ ေနာက္ဆံုး ကၽြန္ေတာ္ပဲ ေဘးထြက္ေပးလိုက္ရတယ္။ အျငင္းပြါးမယ့္သူ တစ္ေယာက္ေလ်ာ့သြားတာေပါ့။

ဒါ့ထက္ ကၽြန္ေတာ္နာမည္ရင္းကို ေဗဒင္ကိန္းခန္းနဲ႔ ၾကည့္ရင္ မေကာင္းဘူးဆုိပဲ။ မတတ္ႏုိင္ဘူး။ မိဘေတြက အျမတ္တႏုိးေပးထားတာ။ ဘာဆုိင္လို႔ ေျပာင္းရမွာလဲ။ ၀ဋ္ခံရလွ ခဏေပါ့။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးပဲ။

တေလာက Reader's Digest အေဟာင္းေလး တစ္အုပ္ဖတ္ရင္းနဲ႔ နာမည္ေျပာင္းေတြအေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ Essay တစ္ခုကို သေဘာက်လို႔ပါ။ ဒါနဲ႔ အဆင္ေျပသလို ဘာသာျပန္ၾကည့္ရင္း အခု Post လုပ္လိုက္တာ။ တလြဲျဖစ္ရင္ ကၽြန္ေတာ္မွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ႀကံံရာမရ ဆားခ်က္သြားတယ္ေျပာလည္း ခံရမွာပဲ။ ခြင့္လႊတ္ၿပီးသာ ဖတ္ၾက။)

x x x

ေလဆိပ္ထဲက ကၽြန္ေတာ္ထြက္ေတာ့ အပူခ်ိန္ 41 degree Celsius လို႔ သိရတယ္။ Chennai ၿမိဳ႕ကိုသြားတဲ့ အငွားကားေပၚမွာ အပူရွိန္ျပင္းပံုက ေပါင္းအုိးထဲ ၀င္ထိုင္ေနရသလိုပဲ။ အရင္တုန္းက Madras လို႔ လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ India ႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းက ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ကို Chennai လို႔ ဘယ္တုန္းက ေျပာင္းလုိက္မွန္းမသိေတာ့ ကားသမားကိုု ေမးရတယ္။ “1996 တုန္းကေပါ႔ဗ်ာ။ Madras ကေန Chennai လုိ႔ ေျပာင္းသြားလည္း ရာသီဥတုကေတာ့ ပူတာပါပဲ” လို႔ နဖူးကေခၽြးစကို တံေတာင္နဲ႔သုတ္ရင္း ေျဖတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္တုန္းက St. Petersburg ၿမိဳ႕ကို ေရာက္ေတာ့ “ျပည္နယ္ယဥ္ေက်းမႈျပတုိက္”က လမ္းျပေလးေျပာတဲ့ ဟာသတစ္ပုဒ္ကို သြားသတိရတယ္။ တစ္ခါက St. Petersburg ျမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းေတြေပၚသြားေနတဲ့ အဖိုးႀကီးတစ္ေယာက္ကို လွ်ပ္တပ်က္ အင္တာဗ်ဴးတယ္။
“အဖိုးကုိ ဘယ္မွာေမြးလဲ။”
“St. Petersburg မွာပါ။”
“အဖုိး ေက်ာင္းေနေတာ့ ဘယ္မွာလဲ။”
“Petrograd မွာကြဲ႕။”
“အဖုိး အလုပ္၀င္ေတာ့ေရာ။”
“Leningrad မွာေလကြာ။”
“အဖုိး ဘယ္မွာေခါင္းခ်မယ္ စိတ္ကူးလဲ။”
“St. Petersburg မွာေပါ့။”
St. Petersburg ဆုိတာကေတာ့ Russia ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒုတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ပါ။ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဘ၀တစ္သက္တာမွာတင္ နာမည္ေလးႀကိမ္ ေျပာင္းသြားေတာ့ ေျပာစရာဟာသေတြျဖစ္ကုန္တယ္။

ကမၻာေပၚက ေနရာေဒသအားလံုးမွာ တင္စားလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ထင္ရွားလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔အရပ္သူ႔ဇာတ္နဲ႔ ကင္ပြန္းတပ္ထားတဲ့ နာမည္ေတြရွိတယ္။ တခါတေလေတာ့ ဒီနာမည္ေတြလည္း သခၤါရသေဘာကို မလြန္ဆန္ႏုိင္ဘူး။ ပတ္၀န္းက်င္ အေနအထားနဲ႔ လူေတြရဲ႕ အစြဲအလမ္းကိုလုိက္ၿပီး အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြထဲ ဒီနာမည္အေျပာင္းအလဲ ဇာတ္လမ္းေတြက ပိုၿပီး အရွိန္အဟုန္ျမင့္လာသလိုပဲ။ ေျမပံုဆရာေတြ၊ ဆုိင္းဘုတ္ေရးသူေတြ၊ စာပို႔သမားေတြ၊ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြ၊ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္ေတြ အားလံုး မ်က္ေစ့လည္ကုန္တယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီနာမည္ေျပာင္းဇာတ္လမ္းေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးက အဓိကက်တယ္။ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုႀကီး ၿပိဳကြဲေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ႏုိင္ငံ (၁၃)ႏုိင္ငံေတာင္ ထြက္လာတယ္။ Moldavian Soviet Socialist Republic က Moldova ။ Kirghizia က Kyrgystan စသျဖင့္ေပါ့ေလ။ နာမည္အသစ္ကုိယ္စီနဲ႔ ကမၻာေျမပံုေပၚမွာ ေနရာရကုန္တယ္။ ဒါကို ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ ကိစၥတစ္ခုလို႔ ေျပာရင္ေတာ့လည္း ရတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ေခတ္ Globalization ရဲ႕ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ လူသိရွင္ၾကား နာမည္အေျပာင္းဆံုးႏုိင္ငံက India ပဲ။ India အေနနဲ႔ အတိတ္က ကိုလိုနီစနစ္ရဲ႕အေမြဆိုးေတြကို ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္ခ်င္ပံုရတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြ ေပးခဲ့တဲ့ နာမည္မွန္သမွ်ကို ေျပာင္းပစ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေတာ့တာပဲ။ Bombay ကေန Mumbai ။ Bangalore ကေန Bengaluru စသျဖင့္ ေပါ့ေလ။ အားလံုး သိၿပီးသားေနမွာပါ။

အာဖရိကႏုိင္ငံေတြလည္း ထူးမျခားနားပဲ။ အရင္ အဂၤလိပ္ေတြ တန္ခိုးထြားတုန္းက လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ Rhodesia ဆုိရင္ လြတ္လပ္ေရးရတာနဲ႔ Zimbabwe လုိ႔ ေျပာင္းလိုက္တယ္။ ဘိုးဘြားပိုင္နာမည္လို႔ ေျပာတာပဲ။ Democratic Republic of Congo က 1971 မွာ Zaire လို႔ နာမည္ေျပာင္းတယ္။ ၂ရ ႏွစ္ၾကာၿပီးေတာ့ အခု Congo ျပန္ျဖစ္သြားၿပီ။ ဘာ့ေၾကာင့္မွန္းေတာ့ မသိဘူး။ Ivory Coast ကလည္း မူရင္း အဂၤလိပ္လိုေခၚရာကေန ျပင္သစ္လို ေျပာင္းလုိက္တယ္။ Côte d'Ivoire တ့ဲ။

Philippines လည္း သူ႔ဒုကၡနဲ႔သူပဲ။ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ နီးပါး လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ Philippines ဆိုတဲ့ နာမည္ကို စပိန္နယ္ခ်ဲ႕ေတြက ေပးခဲ့တာပါ။ ၁၆ ရာစုတုန္းက ဒီကၽြန္းစုကို သိမ္းပိုက္ခဲ့တဲ့ စပိန္ဘုရင္ Philip II ကို အမွတ္တရ ဂုဏ္ျပဳထားတဲ့ နာမည္တဲ့။ ဒီေတာ့ သူတုိ႔လည္း လက္ရွိႏုိင္ငံနာမည္ကို Maharlika လ႔ို ေျပာင္းပစ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတာ ၾကာၿပီ။ စပိန္နယ္ခ်ဲ႕ေတြလက္ေအာက္ မေရာက္ခင္တုန္းက ႐ိုးရာနာမည္လို႔ ေျပာတာပဲ။ Warrior လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုေျပာင္းဖုိ႔ႀကိဳးစားတုိင္း ဆင္ဖိုးထက္ခၽြန္ဖိုးႀကီးေနလို႔ လက္ေလွ်ာ့ေနရပံုပဲ။

ဘယ္တုိင္းျပည္၊ ဘယ္လူမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အတိတ္ရဲ႕ အရိပ္ဆုိးေတြေအာက္က ႐ုန္းထြက္ခ်င္တာ သဘာ၀ပဲ။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕က်က် အက်ိဳးအျမတ္ကို အခ်ိန္ယူစဥ္းစားသင့္တယ္။ ဒီထက္ပိုၿပီး အာဏာ႐ူးေတြရဲ႕ လွည့္ကြက္ထဲ ေမ်ာပါမသြားဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ေနာက္ဆံုး ႏုိင္ငံနာမည္သာ ေျပာင္းသြားတယ္။ ႏုိင္ငံသားေတြကေတာ့ ဆင္းရဲတြင္းနက္တုန္းပဲ။ အရင္ကထက္ေတာင္ ပိုဆုိးသြားတဲ့ သာဓကေတြလည္း ရွိတယ္။

Mombai အေၾကာင္းစာအုပ္ ကိုးအုပ္ေရးၿပီး ကမၻာေက်ာ္ခဲ့တဲ့ စာေရးဆရာ Sharada Dwivedi က ဒီနာမည္ေျပာင္းဇာတ္လမ္းေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္က မရင့္က်က္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအျမင္ေတြကို ေ၀ဖန္တယ္။ “တကယ္ေတာ့ ဒီနာမည္ေတြက တုိင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ အမွတ္တရျဖစ္ရပ္ေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ သူတုိ႔ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းပဲ။ ဘိုးဘြားအေမြအႏွစ္လို႔ ေျပာရင္လည္းျဖစ္တယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ ေလာက္သက္တမ္းရွိတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းကို နာမည္ေလးေျပာင္း႐ံုနဲ႔ ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္လို႔ဘူး။ အဲဒါ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မဟုတ္တာ ေသခ်ာတယ္။ ႏုိင္ငံေရးစတန္႔ထြင္တာပါ” လို႔ သူ႕အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

တေလာက Singapore ကၽြန္းကို ခဏေရာက္တယ္။ Victoria လမ္းမေပၚ ဥဗဟုိျပဳသြားေနတဲ့ Bus ေတြလည္း သူ႔တာ၀န္နဲ႔သူ အရင္အတုိင္းပဲ။ Havelock ၊ Mountbatten နဲ႔ Raffles လမ္းေတြဆိုရင္ ပိုၿပီးေတာင္ အသက္၀င္လာသလို ရိွတယ္။ Hong Kong ကၽြန္းကိုလည္း သြားၾကည့္ပါဦး။ Victoria Park Road ၊ Old Bailey Street နဲ႔ Aberdeen Tunnel စသျဖင့္ေပါ့။ လမ္းနာမည္ေတြ ဘာတစ္ခုမွ မေျပာင္းေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေရးပါအရာေရာက္တဲ့ တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကေတာ့ အေတာ္သိသာတယ္။

အားကိုးစရာ သယံဇာတဆုိလုိ႔ မရိွသေလာက္ရွားတဲ့ ကၽြန္းႏုိင္ငံေလးေတြ။ ဒါေပမယ့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ အာရွစီးပြားေရးရဲ႕ ဗဟုိခ်က္ေတြ ျဖစ္ေနၿပီ။ သူတို႔ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုး ကိုလိုနီစနစ္ရဲ႕ ဆိုးေမြေကာင္းေမြအားလံုးကို ေက်ေက်နပ္နပ္နဲ႔ လက္ခံၿပီး ေကာင္းသထက္ေကာင္းေအာင္ပဲ အာ႐ံုစုိက္ၾကတယ္။ တုိးတက္ရာ တုိးတက္ေၾကာင္း ႐ုန္းကန္ရလြန္းေတာ့ နာမည္ေျပာင္းဖို႔ကိစၥကို ေမ့ေနတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သူတုိ႔မွာ နာမည္ေျပာင္းရေလာက္ေအာင္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းအေျခခံ မရိွခဲ့လို႔လား။ ကၽြန္ေတာ္ ေတြးၾကည့္ေနတုန္းပဲ။

(William Ecenbarger ရဲ႕ Goodbye Madras ကို အဆင္ေျပသလို Translate လုပ္ထားတာပါ။)