ေဆာင္ပုဒ္

ငါ အေတြးနဲ႔ ႐ူး
ရွာတူးဆြ အ႐ုိင္းသံစဥ္၊
ဒါ ငါ့ဘ၀ ေပ်ာ္႐ႊင္မႈ
၀ါသနာ တစ္ခုမုိ႔ပါ။

ခုိင္ၿမဲတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္
မလြဲမေသြ က်င့္သံုးဖုိ႔ကေတာ့ -
“ကိုယ္ တူးဖြ စူးရွသံစဥ္
ရင္ဆုိင္ရန္ အျပန္လမ္း”။ ။


American ကဗ်ာဆရာ Langston Huges ရဲ႕ Motto ဆိုတဲ့ ကဗ်ာေလးကို ခံစားၿပီးျပန္ေရးထားတာပါ။ ငယ္ငယ္တုန္းက “ငါလည္း ကဗ်ာေတြ ေရးေနတယ္”ဆုိၿပီး သူငယ္ခ်င္းေတြကို ပထမဆံုးျပခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေပါ့။ အခုျပန္ဖတ္ၾကည့္ေတာ့ အားနည္းခ်က္ေတြ ေတြ႕ေပမယ့္ မျပင္ပဲ မူရင္းအတုိင္း Post လုပ္လုိက္တယ္။ အမွတ္တရေပါ့။

ကၽြန္ေတာ္ႀကိဳက္ေသာ ကဗ်ာတစ္ခ်ိဳ႕

Serbian ကဗ်ာဆရာ Vasko Popa ရဲ႕ Race ဆိုတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို Post လုပ္လိုက္တယ္။ Vasko Popa ဟာ ႐ိုးရွင္းထိမိတဲ့ ကဗ်ာေတြနဲ႔ ကမၻာေက်ာ္သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါသနာပါရင္ ဖတ္ၿပီးခံစားၾကည့္ဖို႔ပါ။

Race

Some bite from the others
A leg an arm or whatever

Take it between their teeth
Run out as fast as they can
Cover it up with earth

The others scatter everywhere
Sniff look sniff look
Dig up the whole earth

If they are lucky and find an arm
Or leg or whatever
It's their turn to bite

The game continues at a lively pace

As long as there are arms
As long as there are legs
As long as there is anything

Vasko Popa

ရေသ့စိတ္ေျဖ

“မယ္ရီခရစ္စမတ္၊ ဒယ္ဒီခရစ္စမတ္၊ မာမီခရစ္မတ္”ဟု သံုးႀကိမ္သံုးခါ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းရင္း ကၽြန္ေတာ္ေမာင္ေက်ာ္ႀကီးမွ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သပါသည္။

ခရစ္စမတ္အႀကိဳ ညခ်မ္းအခါသမယသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ္ျငား ေက်ာ္ႀကီးကံမေကာင္းပါ။ “ပလို႔ဂ်ိ” (အဲ) “ပေရာဂ်က္”မ်ားက အခ်ိန္မွီမၿပီးသည္က တစ္ေၾကာင္း၊ ေကာက္႐ိုးပံုထဲ အပ္ရွာရခက္သကဲ့သို႔ ထို“အယ္ရာ”ဆုိေသာ အရာမ်ားကို ရွာမေတြ႕ႏုိင္သည္က တစ္ေၾကာင္း၊ ေက်ာ္ႀကီး ယခုညမိုးလင္းေပါက္ အလုပ္လုပ္ရပါမည္။

(ေခ်ာ္လဲေရာထိုင္) ကမၻာ့စီးပြါးေရးပ်က္ကပ္ေၾကာင့္ ေက်ာ္ႀကီး၌ ေငြစမ႐ႊင္သည့္ေနာက္ အေပါင္းအသင္းမ်ားအားလည္း မျပဳစုႏိုင္ေသးပါ။ ထိုေၾကာင့္ အထက္ေဖၚျပပါပံု၌ပါေသာ “ဟင္နီကင္”ဗ်စ္ရည္အား စိတ္မွန္းႏွင့္ ရမ္းေသာက္၍သာ ျပန္ၾကပါကုန္ဟု ေမတၱာရပ္ခံရင္း။

ေတာင္႐ုိက္ေျမာက္႐ုိက္

ေက်ာ္ႀကီးေျပာေသာ ပံုျပင္မ်ား (၁)

ေနာက္ဆံုးေတာ့ “စ”လံုးေရာက္ရွာၿပီ

“ေက်ာ္ႀကီးရာ။ မင္းကေတာ့ လုပ္လိုက္ရင္ ေသာက္တလြဲႀကီးပဲ”လို႔ အေပါင္းအသင္းေတြက ထုတ္ေျပာရတဲ့အထိ။

“တစ္႐ြာမေျပာင္း သူေကာင္းမျဖစ္” ဆိုလား။ ေက်ာ္ႀကီးနဲ႔ေတြ႕မွ “ေသခ်င္တဲ့က်ား ေတာေျပာင္း” ျဖစ္သြားတယ္။ ေခတ္ပ်က္တဲ့ႏွစ္မွ ေက်ာ္ႀကီးတို႔ ဆိုက္ဆိုက္ၿမိဳက္ၿမိဳက္ စင္ကာပူေရာက္လာတယ္။ ေက်ာင္းအတူၿပီးတဲ့ အေပါင္းအသင္း၊ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမေတြအားလံုး အိမ္ေတြ၊ ကားေတြနဲ႔ အတည္တက်ကိုျဖစ္လို႔။ ေက်ာ္ႀကီးက အခုမွ ေခ်ာက္တိေခ်ာက္ခ်က္ “စီဗီ”ေလးေတြပို႔ၿပီး အလုပ္ရွာလို႔ေကာင္းတုန္း။ “ေနပါဦး။ မင္းက အခုမွတစ္ေရးႏုိးၿပီး ဘာလာ႐ႈပ္တာတံုး” တဲ့။ “ဟဲဟဲ။ မင္းတို႔ ေအာ္ဇီတို႔၊ ကေနဒါတုိ႔ မိုက္ဂရိတ္လုပ္ေတာ့ ငါလည္းေရာေရာင္ၿပီး ပါမလားလို႔။ ဒိုင္ဗင္ေပါ့” လုိ႔ အရွက္ေျပျပန္ေျပာရတယ္။

ေက်ာ္ႀကီးငယ္ငယ္က ပညာတတ္ႀကီးသိပ္ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ ခန္႔ခန္႔ႀကီးအလုပ္သြားလုပ္ခ်င္တယ္။ စင္ကာပူမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့ ဦးေလးေတြ၊ အေဒၚေတြကိုလည္း ဘယ္လိုအားက်မွန္းကို မသိဘူး။ ကေလးအေတြးေပါ့။ ေက်ာင္းၿပီးလို႔ လုပ္သက္ေလးမေတာက္တေခါက္ရေတာ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၼဏီတစ္ခုမွာ အလုပ္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလုပ္ဆင္းတဲ့အထိ မေရာက္လုိက္ဘူး။ ေဆးစစ္လို႔ “ဘီပိုး”ေတြ႕တာနဲ႔တင္ ေက်ာ္ႀကီးဘ၀ ေဇာက္ထုိးမုိးေမွ်ာ္ျဖစ္သြားတယ္။ မိဘေတြလည္းအပူအပင္လြန္ၿပီး ေက်ာ္ႀကီးကို ေဆးကုတာနဲ႔တင္ ပိုက္ဆံေတြေသာက္ေသာက္လဲ ကုန္ေပါ့။ ႏုိင္ငံျခားဆုိတာကိုေတာ့ ေခါင္းထဲေတာင္ မထည့္ရဲေတာ့ဘူး။ စိတ္တူကိုယ္တူ အေပါင္းအသင္းေတြဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာကုမၼဏီတစ္ခုမွာပဲ အလုပ္၀င္လုိက္တယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္တုန္းကေတာ့ ကိုယ္ပိုင္စီးပြါးေရးေလးတစ္ခု စလုပ္တယ္။ သမင္ေမြးရင္း၊ က်ားစားရင္းေပါ့။ ကိုယ္တုိင္အသံုးမက်တာလည္း တစ္၀က္ေက်ာ္ပါတယ္။ “နာဂစ္” အၿပီးမွာေတာ့ ေျခကုန္လက္ပန္းက်သြားသလိုပဲ။ ပိုဆိုးတာက ေက်ာ္ႀကီးအရက္စြဲခ်င္သလုိ ျဖစ္ေနတယ္။ အေသာက္အစားက လုိတာထက္ပိုလာသလုိပဲ။ မိဘေတြက ေက်ာ္ႀကီးကို ပတ္၀န္းက်င္ေျပာင္းသြားေစခ်င္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးကေတာ့ “ရွင့္သေဘာပဲ”တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာ္ႀကီးတုိ႔ သားနဲ႔သမီးမ်က္ႏွာကို ၾကည့္ရၿပီေလ။

“ပတ္စ္ပုိ႔”ရၿပီး ႏွစ္ပတ္ေလာက္အတြင္းမွာပဲ ဖုတ္ပူမီးတုိက္နဲ႔ ေက်ာ္ႀကီးတုိ႔ စင္ကာပူေရာက္လာတယ္။ ေက်ာ္ႀကီးစီးလာတဲ့ေလယာဥ္ “ခ်န္ဂီ”ကုိဆင္းေတာ့ မိုးေတြသည္းသည္းမဲမဲ ႐ြာတယ္။ လာႀကိဳတဲ့ အေပါင္းအသင္းေတြရဲ႕အဆုိအရ ဒီလိုမိုး႐ြာထဲ စင္ကာပူေျမကိုေျခခ်မိရင္ ေတာ္႐ံုနဲ႔ အိမ္မျပန္ရဘူးဆုိပဲ။ ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့လည္း မေျပာတတ္ဘူး။ ေက်ာ္ႀကီးတစ္ေယာက္ အခုအခ်ိန္အထိ စင္ကာပူမွာလာၿပီး ေသာင္တင္ေနတာကိုပဲ ၾကည့္။ အရည္အခ်င္းသိပ္ရွိတယ္လို႔ေတာ့ မထင္ပါနဲ႔။ အားတက္သေရာ ႀကံဖန္ကူညီတဲ့ အေပါင္းအသင္းေတြကိုပဲ ေက်းဇူးတင္ရမယ္။

ေက်ာ္ႀကီးတုိ႔မ်ား လူကသာ လိမ္ဖယ္လိမ္ဖယ္နဲ႔ ႐ြာလည္ေနတာ။ အေျပာကေတာ့ လံုး၀မေလွ်ာ့ဘူး ဘဏ္ကတ္ဒ္ထဲရွိတဲ့ ပုိက္ဆံကႏွစ္ျပားတစ္ပဲ၊ လုပ္ခ်င္တာက စေတာ့ရွယ္ယာ အေရာင္းအ၀ယ္ဆိုပဲ။ “ဆန္းတက္စီးတီး”က စေတာ့နဲ႔ရွယ္ယာ အထိမ္းအမွတ္ ႏြား႐ုိင္း႐ုပ္ႀကီးေရွ႕ဓါတ္ပံုသြား႐ုိက္ရတာ အေမာ။ ဘာမဟုတ္တဲ့ အခုလို “ဘေလာ့ဂ္”ေလးေတာင္ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ပို႔စ္မလုပ္ႏုိင္တယ္။ စိတ္ကူးထဲမွာေတာ့ “ေသာမတ္စ္ဖရိဒ္မင္း”တုိ႔လို “ကမၻာႀကီးသည္ ျပား၏”ဆုိသလို စာအုပ္မ်ိဳးက ေရးခ်င္ေသးသဗ်။ ေျပးၾကည့္လို႔ ၀န္ထမ္းငါးေယာက္မျပည့္တဲ့ ကုမၼဏီေလးတစ္ခုမွာ၊ ရတဲ့အလုပ္က ႐ံုးစာေရးသာသာ။ ေအာင္မယ္။ “ဂူးဂဲလ္”တို႔၊ “ဒဲလ္”တုိ႔လို ကုမၼဏီမ်ိဳးေတြေထာင္ဖုိ႔ကလည္း စိတ္ကူးယဥ္ခ်င္ေသး။ တစ္ေန႔ျဖစ္လို႔ကေတာ့ ေ႐ႊျမန္မာေတြေကာင္းက်ိဳး သယ္ပိုးမယ္ဆိုပဲ။ ၾကည့္ၾကေသးတာေပါ့ကြာ။

ဒါနဲ႔ ရယ္စရာေျပာရဦးမယ္။ စိတ္ကူးအယဥ္ေကာင္းလို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က “ကလယ္မင္တီ အမ္အာရ္တီ”မွာ “အီးဇက္လင့္ခ္ကတ္ဒ္”ထည့္ထားတဲ့ ပိုက္ဆံအိတ္ကို ဘယ္လက္နဲ႔ ထုတ္မိတယ္။ ထံုးစံအတုိင္း အေပါက္မွားပါေလေရာ့လား။ “ဟဲ့။ ပလုပ္တုတ္”။ သတိရလို႔ ဘယ္ဖက္ကအေပါက္ထဲ ေျပး၀င္ေတာ့ တံခါးကပိတ္သြားၿပီ။ ကတ္ဒ္ကို ထပ္ျပေတာ့ မီးနီေတြပဲ လင္းေတာ့တာပဲ။ လူလည္း ထူပူၿပီး ဘာဆက္လုပ္ရမွန္း မသိဘူး။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ မွန္ေလွာင္အိမ္ထဲက ၀န္ထမ္းက လွမ္းေခၚၿပီး လုပ္ေပးေတာ့မွ ထြက္လို႔ရတယ္။

“ေက်ာ္ႀကီးရာ။ မင္းကေတာ့ လုပ္လိုက္ရင္ ေသာက္တလြဲႀကီးပဲ”ဆိုတဲ့ အေပါင္းအသင္းေတြရဲ႕ စကား မွန္သလိုျဖစ္ေနၿပီ။

သမီး နဲ႔ သား

ကိုယ့္ Blog ကိုယ္ ျပန္မ၀င္ျဖစ္တာ အေတာ္ၾကာၿပီ။ Comments ေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနလို႔ အ့ံၾသမိတယ္။ ဒီလို ၀င္ဖတ္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ လံုး၀ထင္မထားပါ။

စိတ္ထဲေတာ့ Post ေတြ အမ်ားႀကီးတင္ခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစစအရာရာ အေျခတက်မရိွေသးလို႔ Blog ဘက္ မလွည့္ႏုိင္ဘူး။ လက္ရွိ ရင္ထဲရိွတာေလးတစ္ခုကိုပဲ Share လုပ္လုိက္ပါတယ္။

တားဆီးမႈမ်ားဆီသို႔

အတားအဆီး ဒီနယ္နိမိတ္ေတြ
အားလံုး - ငါ့အတြက္ေတာ့
အေႏွာင့္အယွက္ပဲ။ ငါ့မွာ ဘာဆုိဘာမွ
မသိရနဲ႔။ “ဗ်ဴႏို္ေအးရီးစ္”ဒါမွမဟုတ္
“နယူးေယာ့ခ္” သူတုိ႔အေၾကာင္း တကယ္ဆို
ငါသိသင့္တယ္။ “လန္ဒန္” ၿမိဳ႕ ေပၚ
အေရာက္သြား၊ တစ္လမ္း၀င္
တစ္လမ္းထြက္ လူေတြနဲ႔
စကားေျပာၾကည့္ခ်င္တယ္။ “ပါရီ”ၿမိဳ႕ ကို
ျဖတ္သြားတဲ့ ဘတ္စ္ကားတစ္စင္းေပၚ တက္စီး၊
ခ်ာတိတ္ငယ္တစ္ေယာက္လို မနက္ခင္းတစ္ခ်ိဳ႕ မွာ
အခ်ိန္ျဖဳန္းခ်င္ေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီး
ငါလိုခ်င္တဲ့ အႏုပညာပံုစံတစ္ခု -
ရင္ခုန္စရာေကာင္းတဲ့ အသံနဲ႔
ငါ့လို ဟန္မ်ိဳးေပါ့။

Russian ကဗ်ာဆရာ Yevtushenko ရဲ႕ Against Borders ဆုိတဲ့ ကဗ်ာေလးပါ။ ဆရာျမသန္းတင့္က ဘာသာျပန္ထားဖူးပါတယ္။ မွတ္မိသေလာက္ ျပန္ေရးၿပီး Post လုပ္လုိက္တာပါ။

ျဖစ္သင့္တာၾကာလွေပါ့။

ေယာင္ေတာင္ေပါင္ေတာင္နဲ႔ အားက်မခံ “ဘေလာ့စေပ့”မွ ေနရာယူၿပီးၿပီ။ ေခတ္နဲ႔အညီဆိုတာ ဒါမ်ိဳးေပါ့။ ခက္တာက ဘာေရးရမွန္း မသိဘူး။

• ဟင္းခ်က္နည္းေတြနဲ႔ စရင္ေကာင္းမလား။ “ပီကင္းဘဲကင္”၊ “ဂ်ပန္ဆုရွိ”၊ “ကိုရီးယားပဲေခါက္ဆြဲ”။ ေနပါဦး။ ငါက ဘဲဥေတာင္ ေျဖာင့္ေအာင္ေက်ာ္တတ္လို႔လား။
• ဒါမွမဟုတ္။ “အမ္အာတီ”ဆိုလား။ “၀ိုင္အုိင္တီ”ဆိုလား။ အဲဒီယာဥ္ပ်ံႀကီးေပၚမွာ ေတြ႔တဲ့လူေတြရဲ႕ဘ၀ကို ခ်ယ္မႈန္းမလား။ ဟ။ ငါလည္း တစ္ခါမွ မစီးဖူးဘူး။
• သြားဖူးတဲ့ ခရီးစဥ္ေတြအေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္မလား။ “လိႈင္သာယာသြားေတာလား”၊ “ဘီယာယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ကန္သာယာ ေျခာက္ေကြ႔ ေရႊေပါက္ကံညမ်ား”၊ မဟုတ္ေသးပါဘူး။
• ငါတတ္တဲ့ ပညာရပ္ေတြကို ျဖန္႔ေ၀မလား။ “ေအာ္တိုေမးရွင္း”၊ “အုိင္တီ”၊ “အေကာင့္တင့္”၊ “အိပ္ရွ္အာ”။ ဘာတစ္ခုမွလည္း ထဲထဲ၀င္၀င္ မသိပါလား။ 
• ေဘာလံုးအေၾကာင္း။ ဟုတ္ၿပီ။ ေဘာလံုးအေၾကာင္း ငါအေတာ္သိတာပဲ။ “အိမ္ကြင္း အေ၀ကြင္း”၊ “အေပၚ ေအာက္”၊ “တစ္လံုး ဆယ္ျပား”၊ “ႏွစ္လံုးသေရ”၊ “လယ္ဗယ္ရံႈး”။ ေရးမယ္လုပ္ေတာ့မွ မွန္းစမ္း။ အခ်ိန္က အေတာ္ေႏွာင္းေနၿပီ။ ေနာက္ေန႔မွ ဆက္ေတာ့မယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ “သိစိတ္အလွ်င္”ေနာက္လုိက္ရင္းက အေတာ္ေရးျဖစ္သြားတယ္။ နက္ျဖန္ ရြာက အမ်ိဳးေတြကို ဖတ္ခုိင္းမယ္။ ေက်ာင္းထို္င္ဘုန္းဘုန္းကို “ကြန္မင့္” ေရးခုိင္းမယ္။ တယ္ဟုတ္ပါလား။ ေရးခ်င္ရာေတြေရးရတာ အေတာ္ေပ်ာ္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြ “ဘေလာ့ဂ္”စြဲ ၾကတာျဖစ္မယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ။ ျဖစ္သင့္တာၾကာလွေပါ့။ ငါလည္း “ဘေလာ္ဂါ”ပဲကြ။