ျဖတ္သြားျဖတ္လာ စံုတြဲမ်ားေပၚ မ်က္စိတဆံုး

(Herbert Stein ရဲ႕ Watching the Couples Go By ဆုိတဲ့ Essay ေလးကို ဘာသာျပန္ၾကည့္တာပါ။ 

Herbert Stein က ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ Economist တဦး၊ အေမရိကန္ သမၼတ Nixon နဲ႔ သမၼတ Ford တုိ႔လက္ထက္မွာ ဘ႑ာေရးအႀကံေပး လုပ္ခဲ့သူတဦးပါ။ သူ႔တသက္တာ ေရးခဲ့တဲ့ Essay ေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ။ အထူးသျဖင့္ ေဘာဂေဗဒနဲ႔ ပတ္သက္တယ္။ 

ဒီ Essay ကေတာ့ လူမႈေရးရာေပၚ သူ႔အျမင္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ လူသိမ်ားပါတယ္။ Reader's Digest အပါအ၀င္ နာမည္ႀကီး မဂၢဇင္းေပါင္း မ်ားစြာက အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ထည့္သြင္းေဖၚျပၾကတယ္။ Google Search မွာ Watching the Couples Go By လို႔ ႐ုိက္ထည့္ၾကည့္႐ံုနဲ႔ မူရင္းကုိ အလြယ္တကူ ရွာေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာလို ဘာသာျပန္ထားတဲ့ မူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ခ်ည္းကပ္မႈနဲ႔ တသီးပုဂၢလ စမ္းသပ္ခ်င္လို႔ပါ။ အေကာင္းဆံုး မဟုတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။)

ျဖတ္သြားျဖတ္လာ စံုတြဲမ်ားေပၚ မ်က္စိတဆံုး

ကၽြန္ေတာ့္ရင္ထဲ ကိန္းေအာင္းခဲ့ဖူးတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္တခုက၊ ပဲရစ္ၿမိဳ႕ကို အေရာက္သြားၿပီး လမ္းနားေဘး ေကာ္ဖီဆုိင္တဆုိင္မွာ ထုိင္မယ္။ ျပင္သစ္ျပည္တြင္းျဖစ္ Gauloise စီးကရက္ကို ဖြာရင္း မွတ္စုစာအုပ္ Un cahier ကုိ ထုတ္၊ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ေဘာလ္ပင္ La plume de ma tante နဲ႔ စာတုိေပစေလးေတြ ေရးခ်င္တယ္ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ေရးမယ့္ စာေတြက ေဘာဂေဗဒနဲ႔ မသက္ဆုိင္ပါဘူး။ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လမ္းနားေဘး ေကာ္ဖီဆုိင္မွာ ထုိင္ၿပီး ေဘာဂေဗဒအေၾကာင္း ေရးဖုိ႔ ခက္ပါတယ္။။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ထင္တယ္။ ထူးထူးျခားျခား အသိအမွတ္ျပဳခံရတဲ့ ျပင္သစ္လူမ်ဳိး ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ဆုိလို႔ အေတာ္နည္းတယ္။ ဒါဆုိ ကၽြန္ေတာ္ေရးခ်င္တာက ၀တၱဳတပုဒ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကဗ်ာတပုိဒ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒသ၁နိက က်မ္းတေစာင္လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မၾကာခဏဆုိသလို မ်က္လံုး အသာပင့္ၿပီး ျဖတ္သြားျဖတ္လာ Les filles  မိန္းမပ်ဳိေလးေတြကို ေငးၾကည့္ခ်င္ေသးတယ္ဗ်။

အခုေတာ့ ဒီလို စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္ေတြ ကုန္ဆံုးခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ တခုေတာ့ ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အခ်ိန္ရရင္ ရသလို၊ ကေနဒီစင္တာ Kennedy Center ဖက္သြားတဲ့ လမ္းနားေဘးက ေလဟာျပင္ စားေသာက္ဆုိင္ေလးမွာ သြားထုိင္ျဖစ္တယ္။ စာေရးဖုိ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ La plume de ma tante ႀကီးနဲ႔လည္း မေရးႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ ကြန္ပ်ဴတာ စာစီစာ႐ုိက္ ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြကို ကၽြန္ေတာ္ စြဲလမ္းေနၿပီဗ်။ လက္ပ္ေတာ့ပ္ ကြန္ပ်ဴတာတလံုး ယူသြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ေခတ္မွီ စက္ကိရိယာပစၥည္းေတြက ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ၾကည္ႏူးဆြတ္ပ်ံ႕ဖြယ္ အေတြးအာ႐ံုကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးသလိုပဲ။ ဒီေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ ျဖတ္သြားျဖတ္လာေတြကို ေငးၾကည့္ေနလိုက္တယ္။

(Kennedy Center လို႔ လူသိမ်ားတဲ့ John F. Kennedy Center for the Performing Arts အေဆာက္အဦကို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၈)ရက္ေန႔မွာ ဖြင့္လွစ္ခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Washington, D.C မွာ ရွိပါတယ္။)

ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာ မိန္းမပ်ဳိေလးေတြအေၾကာင္း မဟုတ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းက အိမ္ေထာင္သည္ စံုတြဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ပါတယ္။ ေနပါဦး။ ကေနဒီစင္တာဖက္ လက္ခ်င္းခ်ိတ္ၿပီး သြားေနၾကတဲ့ ဒီအမ်ဳိသားနဲ႔ ဒီအမ်ဳိးသမီးေတြက အိမ္ေထာင္သည္ စံုတြဲေတြလား။ ကၽြန္ေတာ္လည္း  ဘယ္လိုလုပ္ တပ္အပ္သိမွာလဲ။ ဒါေပမဲ့ စစ္တမ္းေတြအရ အသက္ ၃၀ နဲ႔ ၇၅ ၾကား၊ အမ်ဳိးသား ၇၅% က အိမ္ေထာင္သည္ေတြဗ်။ ဒီအသက္အ႐ြယ္တန္း အမ်ဳိးသားတဦးက အမ်ဳိးသမီးတဦးကို လက္ခ်င္းခ်ိတ္ၿပီး ကေနဒီစင္တာဖက္ သြားေနၿပီဆုိမွာေတာ့ အေပ်ာ္သေဘာ ကလပ္တက္တာမ်ဳိး မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာရဲတယ္။ သူတုိ႔ အိမ္ေထာင္သည္ စံုတြဲေတြပါ။ လံုး၀ ေသခ်ာသေလာက္ပဲ။

အထူးသျဖင့္ ဒီစံုတြဲေတြထဲက အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ အေလးထား ေလ့လာမိတယ္။ သူတုိ႔အားလံုး ညိဳ႕အားေကာင္းတဲ့ မိန္းမေခ်ာ၊ မိန္းလွေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။ မာလင္းဒိထရိ Marlene Dietrichs ၊ မာရီလင္မြန္႐ိုး Marilyn Monroes ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဗီဗီယန္ေလ Vivien Leighs ၊ သူတို႔နဲ႔ တူဖုိ႔ ေ၀းစြ။ (စကားမစပ္ - ညိဳ႕အားေကာင္းတဲ့ မိန္းမေခ်ာ၊ မိန္းမလွေတြအေၾကာင္း ေရာက္ေတာ့ သက္ရွိထင္ရွား ႐ုပ္ရွင္မင္းသမီး တဦးတေလမွ ကၽြန္ေတာ့္ေခါင္းထဲက ထြက္မလာဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္အသက္ကို ခင္ဗ်ားတုိ႔ မွန္းၾကည့္လို႔ ရေလာက္ၿပီ။) တခ်ဳိ႕လည္း လွၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားစုက ႐ြက္ၾကမ္းေရက်ဳိပဲ။ သူတုိ႔ေတြ ကေနဒီစင္တာကုိ သြားတဲ့ လမ္းေပၚ ေရာက္ေနၿပီဆုိမွေတာ့ ျပဇာတ္ ၾကည့္ဖုိ႔၊ ေအာ္ပရာ ခံစားဖုိ႔၊ သံစံုဂီတ၀ုိင္းနဲ႔ စီးေမ်ာဖုိ႔၊ ယဥ္ေက်းမႈ အႏုသုခုမနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ သူလိုကုိယ္လို လူေတြထက္ အပံုႀကီးသာသူေတြလို႔ ခင္ဗ်ားတုိ႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေနာက္ထပ္ ႐ႈေထာင့္ေပါင္းစံုက အခါခါ သံုးသပ္ၿပီး ေျပာပါရေစ။ သူတုိ႔လည္း သာမာန္လူေတြပဲ။

ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားတဦးအတြက္ သူ႔လက္ေမာင္းကို တြဲခုိလုိက္ပါလာတဲ့ အမ်ဳိးသမီးတဦးက ထူးမျခားနား သာမန္မဟုတ္ဘူးဗ်။ ဒီအမ်ဳိးသားအတြက္ တုႏုိင္းမရတဲ့ ကမၻာေလာကႀကီး တစ္ခုလံုးပါ။ ခင္ဗ်ားတုိ႔က ကၽြန္ေတာ့္ကို အျငင္းပြားဦးမယ္။ ဒီလူေပါ့။ သူ႔႐ံုးကို မေန႔တေန႔ကမွ ေရာက္လာတဲ့ အလုပ္သင္ ေကာင္မေလးနဲ႔ ဟုိလုိလုိ ဒီလုိလုိ စသျဖင့္ေပါ့။ အတင္းအဖ်င္းေတြပါဗ်ာ။ အေျခခံအက်ဆံုးကို ေျပာရရင္ ဒီအမ်ဳိးသားရဲ႕ ဘ၀တခုလံုးအတြက္ ဒီအမ်ဳိးသမီးက တန္ဖုိးျဖတ္လိ႔ုကို မရဘူး။

ကမၻာဦးက်မ္းက ဒီလိုဆုိပါတယ္။ "ထာ၀ရအရွင္ ဘုရားသခင္ကလည္း၊ ေယာက်္ားသည္ တေယာက္တည္း မေနေကာင္း၊ သူႏွင့္ေတာ္ေသာ အေထာက္အမကို သူ႔အဖုိ႔ ငါလုပ္ဦးမည္ ဟု အႀကံရွိေတာ္မူ၏။" ဒီလုိနဲ႔ပဲ "လူမိန္းမကို ဖန္ဆင္း၍ လူရွိရာသို႔ ေဆာင္ခဲ့ေတာ္မူ၏"တဲ့။ ဒီေတာ့ ဘုရားသခင္ ဖန္ဆင္းခဲ့တဲ့ မိန္းမက မိန္းမေခ်ာ မိန္းမလွတဦး မဟုတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။ အသိဥာဏ္ပညာ ထက္ျမက္တဲ့ မိန္းမလည္း မဟုတ္ဘူး။ ထင္ေယာင္ထင္မွား နာမ၀ိေသသနလည္း တလံုးမွ မပါဘူး။ ဘုရားသခင္က "သာမန္"မိန္းမကိုပဲ ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္။

ဒါဆုိ ကုိယ့္လက္ေမာင္းကို တြဲခုိလုိက္ပါလာတဲ့ "သာမာန္"မိန္းမတဦးက ဒီအမ်ဳိးသားအတြက္ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီေလာက္ေတာင္ အေရးပါေနရသလဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ေတြးမိသေလာက္ ႐ုိးစင္းတဲ့အခ်က္ သံုးခ်က္ပဲ ရွိတယ္။

ပထမဆံုး အခ်က္က တူႏွစ္ကိုယ္ လဲေလွ်ာင္းခိုက္ ဒီအမ်ဳိးသမီးရဲ႕ အေႏြးဓါတ္ပါတဲ့ ခႏၶာကုိယ္ပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ တဏွာေပမ ကိစၥေတြအေၾကာင္း ေျပာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ၿခံဳငံုသံုးသပ္တုိင္း ဒီကိစၥက အေရးႀကီးတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကို ေျပာခြင့္ျပဳပါ။ လူသားဆန္တဲ့ အထိအေတြ႕ အာ႐ံုနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေပါ့။ ေရွးဦးမဆြ အဓိကက်ပါတယ္။

ပုခက္ထဲမွာ ငိုေနတဲ့ ကေလးေပါက္စေလးက စကားစျမည္ေျပာခ်င္လို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ေ႐ႊလက္စြပ္တကြင္းကို ေတာင့္တလို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ ေကာက္ယူေပြ႕ဖက္ၿပီး အယုအယ ခံခ်င္လို႔ပါ။ အ႐ြယ္ေရာက္ၿပီး လူႀကီးသူမေတြလည္း ဒီတုိင္းပဲ။ အျပဳအစု၊ အယုအယ လိုပါတယ္။  ထူးမျခားနား အထီးက်န္ဆန္လွတဲ့ ေလာကႀကီးထဲ ႏွစ္ကိုယ္ၾကား ပြတ္သပ္ေခ်ာ့ျမဴၿပီး အေႏြးဓါတ္ ခံယူခ်င္သူေတြခ်ည္းပါပဲ။ လုပ္ခြင့္ရဖုိ႔လည္း အေရးႀကီးတယ္။ ႐ြက္ၾကမ္းေရက်ဳိ အမ်ိဳးသမီးတဦးနဲ႔ ႐ြက္ၾကမ္းေရက်ဳိ အမ်ဳိးသားတဦးၾကားက ေရွာင္လႊဲလို႔ မရတဲ့ ကိစၥလို႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ စကားစျမည္ဖလွယ္ျခင္းကလည္း အေရးႀကီးလာျပန္တယ္။ ဒီစံုတြဲေတြၾကား၊ ႏွစ္ေပါင္း သံုးဆယ္ေက်ာ္ နီးပါး စကားေတြ ေဖာင္ဖြဲ႕ၿပီးမွ ေျပာစရာ စကားေရာ က်န္ပါဦးမလားလို႔ ခင္ဗ်ားတုိ႔ ေတြးေကာင္းေတြးမိလိမ့္မယ္။ ဒီလိုရွိပါတယ္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားမႈေတြအေၾကာင္း တခမ္းတနား ေၾကြးေက်ာ္လုိက္စမ္းပါ။ ခင္ဗ်ားကို ေလလံုးထြားတယ္လို႔ မထင္တဲ့သူက ခင္ဗ်ားရဲ႕ အမ်ဳိးသမီးပဲ။ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ႐ံႈးနိမ့္မႈေတြအေၾကာင္း ႐ုိး႐ုိးသားသား ေျပာျပလိုက္ပါ။ သူက ေဖးမကူညီလိမ့္မယ္။ ေနာက္ဆံုး အရည္မရအဖတ္မရေတြ ေလွ်ာက္ေျပာဦး။ သူက ခင္ဗ်ားကို ေဘးမဲ့ေပးထားလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ တဦးေပၚတဦး စိတ္၀င္တစား ရွိဖုိ႔နဲ႔ ဒီလို စိတ္၀င္စားမႈဆိုတာရွိမွလည္း နားလည္မႈဆုိတာ ရွိလာမွာပါ။

အိမ္ေထာင္သည္ စံုတြဲေတြၾကား၊ စကားစျမည္ဖလွယ္ျခင္းက သတင္းအခ်က္အလက္ စံုစမ္းေထာက္လွမ္း႐ံု သက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး။ အေရးႀကီးတာက "ကုိယ္ ဒီမွာ ရွိတယ္။ မင္း ကုိယ့္အနားမွာ ရွိေနမွန္း ကုိယ္သိတယ္"ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းကို အသိေပးဖုိ႔ပဲ။

တတိယအခ်က္ကေတာ့ အမ်ဳိးသားတဦးအေနနဲ႔ သူ႔ကို မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးတဦး ... ၊ လံုး၀ လိုအပ္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ထူးခၽြန္ေျပာင္ေျမာက္မႈေတြကို ခဏ ေဘးဖယ္ထားဦး။ ခင္ဗ်ားကို ဘယ္သူကမွ မလိုအပ္ေတာ့တဲ့ေနာက္၊ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ဘ၀က ဘယ္လိုလုပ္ အဓိပၸါယ္ရွိမွာလဲ။ တျခားသူေတြ၊ ဥပမာ … ၊ ခင္ဗ်ားရဲ႕ အလုပ္ရွင္၊ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြကလည္း၊ ခင္ဗ်ားကို လုိအပ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မတူပါဘူး။ ဒီလို ဆက္ဆံေရးေတြအားလံုးက တန္ဖုိးတစ္ခု ေပးဆပ္ၿပီး ျပန္အစားထုိးလို႔ ရတာခ်ည္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခင္ဗ်ားရဲ႕ အမ်ဳိးသမီးကို အစားထုိးဖုိ႔ ခက္ပါလိမ့္မယ္။ သူ႕ေၾကာင့္ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေတြ ျမင့္တက္လာၿပီး ကမၻာေလာကႀကီးထဲ နစၥဒူ၀ ရင္ဆုိင္ခဲ့တယ္ပဲ မဟုတ္လား။

ဒါဆုိ ဒီ"သာမန္"မိန္းမတဦးက ဒီအမ်ဳိးသားအတြက္ - အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုထဲမွာ ေနထုိင္တဲ့ လူဦးေရ သန္း (၅၀)ထက္ - ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ပိုၿပီး ထူးထူးျခားျခား တန္ဖုိးရွိေနပါသလဲ။ ခင္ဗ်ားကုိယ္တုိင္လည္း တြက္ခ်က္ၾကည့္ဖူးမယ္ မထင္ပါဘူး။ ေစ်းကြက္နဲ႔ ယွဥ္ၿပီး စဥ္းစားရမယ့္ ကိစၥမွ မဟုတ္ပဲ။ အားလံုးသိမွာပါ။ ကုိယ့္အမ်ဳိးသမီးေပၚ ကုိယ္ ဘယ္ေလာက္အထိ တန္ဖုိးထားလဲ၊ ထုတ္မေျပာတဲ့ အမ်ဳိးသားေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔အတုိင္းအတာနဲ႔သူေတာ့ တန္ဖုိးထားၾကသူေတြခ်ည္းပဲ။

ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ေတြက အမ်ဳိးသားသီးသန္႔ ႐ႈေထာင့္ျဖစ္ေနမွန္း ကၽြန္ေတာ္ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ဒါကလည္း စာေရးသူ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ အမ်ဳိးသားတဦး ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ သဘာ၀က်တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အထက္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ရွင္းျပဖုိ႔ ႀကဳိးစားသြားသမွ် အားလံုး၊ တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္အေနနဲ႔ စုိးစဥ္းေတာင္ မေတြးမိဘူး။ ေသခ်ာတာက ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ မွီခုိေနရတယ္။ ကုိင္းကၽြန္းမွီ ကၽြန္းကုိင္မွီေပါ့။

ကၽြန္ေတာ့္ကြယ္ရာမွာ ေျပာေနၾကမယ့္ ခင္ဗ်ားတုိ႔ရဲ႕ စကားသံေတြကိုလည္း ၾကားေယာင္မိေသးတယ္။

"ခင္ဗ်ားက ဒီအေၾကာင္းေတြ ဘယ္လုိလုပ္ သိေနတာလဲ။ ခင္ဗ်ားက ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ေလ။ မေရရာမႈေပါင္းစံုကို သက္ေသျပဖုိ႔ ႀကဳိးစားရင္း ဘ၀ကို ႐ုန္းကန္ခဲ့ရသူပဲ။ အန္းလန္ဒါ Ann Landers လည္း မဟုတ္ပဲနဲ႔"။ အားလံုး မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္လည္း အခု ကေနဒီစင္တာရွိတဲ့ ကုန္းျမင့္ေလးေပၚအတူတူ ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ့ဖူးတာ အႀကိမ္ေပါင္း မေရမတြက္ႏုိင္ေအာင္ပါပဲ။

(Ann Lander ဆိုသူအမ်ဳိးသမီးက လူသိမ်ားတဲ့ အေမရိကန္ လူမႈေရးပညာရွင္ပါ။)